Een financiële prikkel zorgt er niet voor dat bewindvoerders hulpvragers met schulden sneller aanmelden bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de NVVK, een branchevereniging voor schuldhulp en financiële hulpverlening. De oorzaak van de lange doorlooptijd is volgens de koepelorganisatie complex en vraagt om nader onderzoek en een bredere aanpak.
Financiële prikkel leidt niet tot sneller aanmelden schuldhulp
De oorzaak ligt volgens de koepelorganisatie voor schuldhulp vaak buiten de invloed van bewindvoerders
Kamerleden drongen de afgelopen jaren bij bewindslieden aan op maatregelen. Zij vermoedden dat bewindvoerders uit financiële motieven langer dan nodig wachten met het overdragen van dossiers van cliënten met schulden aan de gemeente. Schuldenbewind levert immers een hogere vergoeding op, wat volgens de Kamerleden zou leiden tot een trage doorstroom.
Doorstroombeloning
Het kabinet liet de Tweede Kamer in mei vorig jaar weten wel wat te zien in een zogenoemde doorstroombeloning. Zodra een cliënt door zijn bewindvoerder wordt aangemeld bij de gemeente voor schuldhulpverlening, zou de bewindvoerder daarvoor een extra vergoeding ontvangen.
Prikkel en vergoeding
Volgens de NVVK is zo’n vergoeding goed te verdedigen. Een bewindvoerder maakt het schuldendossier helemaal actueel en compleet voordat de cliënt wordt aangemeld bij de gemeente. Daardoor hoeft de gemeente minder zelf te doen dan bij een inwoner die zonder bewind schuldhulpverlening aanvraagt. De doorstroombeloning is daarmee niet alleen een financiële prikkel, maar ook een vergoeding voor het voorbereidende werk van de bewindvoerder.
‘Gaat niet versnellend werken’
Maar of de beloning ook daadwerkelijk leidt tot snellere doorstroom, betwijfelt de NVVK. Een duidelijk beeld van de veronderstelde vertraging ontbreekt volgens de koepelorganisatie voor schuldhulp. ‘Eenduidige data over de omvang van het probleem zijn er niet. Wie goed kijkt naar de oorzaken, ontdekt dat een doorstroombeloning zeer waarschijnlijk niet versnellend gaat werken’, schrijft de NVVK.
Gemeenten werken verschillend
De oorzaak ligt volgens de organisatie bovendien vaak buiten de invloed van bewindvoerders. Het gaat geregeld om complexe dossiers, die bepalender zijn voor het moment van overdracht dan het werkproces van de bewindvoerder. Ook verschillen de werkwijzen per gemeente en stellen gemeenten volgens de NVVK zeer gedetailleerde eisen aan de overdracht. ‘Dat werkt vertragend voor bewindvoerders’, aldus de branchevereniging.
Ongewenste neveneffecten
De NVVK waarschuwt daarom voor een overhaaste beleidswijziging die alleen inzet op een financiële prikkel. Ook is volgens de koepelorganisatie meer onderzoek naar ongewenste neveneffecten nodig. Het kabinet wil de doorstroombeloning koppelen aan een verkorting van de maximale duur van schuldenbewind, van vijf naar drie jaar. Daarmee zou de maatregel budgetneutraal kunnen worden ingevoerd.
‘Moeilijke dossiers worden vermeden’
Tegen die verkorting bestaat weerstand bij bewindvoerders en de rechterlijke macht. Zij vrezen een toename van het aantal verzoeken om schuldenbewind te verlengen. Daarnaast kan een kortere maximale duur er volgens de NVVK toe leiden dat bewindvoerders selectiever worden bij het aannemen van cliënten met schulden. ‘Moeilijke dossiers worden vermeden’, voorspelt de branchevereniging.
Duidelijker en uniform
De NVVK komt in het onderzoek met vijf aanbevelingen aan de betrokken ministeries. Zo moet duidelijker worden vastgelegd wanneer cliënten worden aangemeld en hoeveel tijd daaraan voorafgaat. Ook pleit de organisatie voor een landelijk en uniform aanmeldformat voor bewindvoerders en gemeenten.
Grondige herziening
Verder moet het rijk investeren in samenwerking door in veel meer gemeenten te komen tot het sluiten van modelconvenanten met bewindvoerders. Ook moet de gegevensuitwisseling tussen bewindvoerder en gemeente eenvoudiger worden. Tot slot pleit de koepel voor een grondige herziening van het financierings- en beloningssysteem. Een detailmaatregel als een doorstroombeloning lost volgens de NVVK het onderliggende probleem niet op.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.