Bij betalingsachterstanden is een telefoontje aanzienlijk effectiever dan een brief. In 62 procent van de gevallen leidt telefonisch contact tot een reactie van inwoners, terwijl brieven en e-mails slechts 7 procent respons opleveren. Dat blijkt uit de vandaag gepubliceerde Monitor Vroegsignalering Schulden van Divosa. Toch grijpen gemeenten in de praktijk nog vooral naar e-mail en post. Een belangrijke reden: een tekort aan capaciteit om inwoners telefonisch te benaderen.
Bellen werkt, maar gemeenten blijven mailen bij schuldhulp
In 2025 werd gemiddeld slechts één op de vijf inwoners met betalingsachterstanden bereikt door de gemeente
Vorig jaar ontvingen gemeenten ruim een miljoen signalen van betalingsachterstanden. Op basis daarvan werd met ongeveer 814.000 adressen contact gezocht. Desondanks werd gemiddeld slechts één op de vijf inwoners daadwerkelijk bereikt. Volgens Divosa kan vroegsignalering alleen effectief zijn als signalen worden opgevolgd met persoonlijk contact, zoals een telefoontje of huisbezoek. ‘Dat vraagt personele capaciteit en dus voldoende middelen’, zo benadrukt de vereniging van leidinggevenden in het sociaal domein.
Vaste lasten
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om inwoners met betalingsachterstanden op vaste lasten — zoals huur, energie, drinkwater en zorgverzekering — te benaderen. Door vroegtijdig hulp aan te bieden, moeten problematische schulden worden voorkomen. Bij de uitvoering van deze taak zijn gemeenten deels afhankelijk van gegevens van zogenoemde vastelastenpartners. Deze partijen zijn verplicht om minimaal het postadres te delen. Als het adres het enige is wat gemeenten ontvangen, is volgens Divosa hun mogelijkheid om contact te zoeken ‘zeer beperkt’.
‘Persoonlijker en effectiever’
Sinds januari 2021 kunnen gemeenten door een wijziging in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening eerder mensen helpen die door schulden in de problemen dreigen te komen. Sindsdien is een belangrijke ontwikkeling zichtbaar: de signaalpartners delen steeds vaker ook telefoonnummers. ‘Dit biedt gemeenten de mogelijkheid om persoonlijker en effectiever contact te leggen’, aldus Divosa.
Kansen
Toch lukt het gemeenten volgens de vereniging nog onvoldoende om die effectievere aanpak toe te passen. Door capaciteitsproblemen blijven kansen liggen. ‘Gemeenten hebben simpelweg niet genoeg middelen om voldoende personeel in te zetten voor telefonisch contact. Daardoor vallen zij terug op brieven en e-mails’, stelt de belangenbehartiger.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.