Overslaan en naar de inhoud gaan

Podcast: ‘Geen reden om geen minderheidscollege te vormen’

Een minderheidscollege komt eigenlijk nauwelijks voor in de Nederlandse gemeenteraden, maar er is geen enkele reden om er niet één te vormen

alphen minderheidscollege
Het gemeentehuis van Alphen aan den Rijn, waar in 2025 een minderheidscollege verder ging. - Shutterstock

Een minderheidscollege wordt in gemeenteland vaak als een soort laatste oplossing gezien. Meer als manier om na het uitstappen van een van de coalitiepartijen de laatste paar maanden door te komen. ‘Terwijl dat ook een manier kan zijn om een hele scherpe tegenstelling tussen coalitie en oppositie te verzwakken.’

Weinig minderheidscolleges

Dat zegt politicoloog Simon Otjes, universitair hoofddocent Nederlandse politiek aan de Universiteit Leiden in achtste aflevering van de podcast Verstand van Verkiezingen van Binnenlands Bestuur. ‘Het is heel opvallend dat we in Nederland eigenlijk vrij weinig minderheidscolleges hebben. We zien minimal winning colleges, waarin alle partijen nodig zijn voor een meerderheid, een mooie politicologische term. We zien oversized colleges, waarin te veel partijen zitten voor een meerderheid. Maar het minderheidscollege komt eigenlijk nauwelijks voor. Terwijl er in formele zin geen enkele reden is waarom je niet een minderheidscollege zou vormen.’

Tegenstelling coalitie-oppositie doorbreken

Het enige wat ervoor nodig is, is dat er in de raad een meerderheid voor de wethouders is. ‘Maar dat betekent niet dat de partijen die voor de wethouders hebben gestemd vervolgens allemaal samen op zouden moeten trekken. Je kunt ook gewoon zeggen: we hebben vertrouwen in deze wethouders, maar ze komen niet van partijen die een meerderheid in de raad hebben. Dat is een manier om de coalitie-oppositie tegenstelling te doorbreken.

Een minderheidscollege kan een manier zijn om een hele scherpe tegenstelling tussen coalitie en oppositie te verzwakken

Simon Otjes, universitair hoofddocent Nederlandse politiek aan de Universiteit Leiden

Laatste oplossing

Nu wordt het minderheidscollege vaak gezien als een soort ‘laatste oplossing’ als een partij uit het college is gestapt, partijen geen zin hebben om opnieuw te onderhandelen en ‘dus’ de laatste paar maanden maar als minderheidscollege doorgaan. ‘Terwijl dat ook een manier zou kunnen zijn om een hele scherpe tegenstelling tussen coalitie en oppositie te verzwakken.’

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Onderzoek volgt

Otjes wijst er wel op dat er te weinig minderheidscolleges in de beschikbare data zijn om er hele harde uitspraken over te doen. ‘Juist omdat het in Nederland zo weinig voorkomt.’ De Tilburgse bestuurskundige Julien van Ostaaijen wijst er echter op dat een van zijn studenten deze leemte gaat vullen door de paar minderheidscolleges die er zijn te analyseren en te bezien of daar nog lessen uit te trekken zijn.

Beluister hier de achtste aflevering van de podcast ook via Soundcloud of Apple.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Ontwikkel de vaardigheden om effectief te navigeren in een minderheidscollege en doorbreek de scherpe coalitie-oppositie tegenstelling.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in