In 2025 kwamen slechts 67 wethouders vanwege een politieke vertrouwensbreuk tijdelijk of definitief ten val. Uiteindelijk verdwenen 39 wethouders definitief van het pluche. Daarmee stevent de huidige raads- en collegeperiode af op een laagterecord, zo blijkt uit onderzoek van De Collegetafel in opdracht van Binnenlands Bestuur.
Relatief weinig struikelende wethouders in 2025
Nooit vielen er sinds 2002 zo weinig wethouders vanwege een vertrouwensbreuk in het laatste volledige jaar voor de raadsverkiezingen.
Asielopvang
Talloze wethouders werden in 2025 belaagd en bedreigd, vaak vanwege woede onder inwoners over de mogelijke komst van een locatie voor de opvang van asielzoekers. Ondanks reuring in veel gemeenten over de uitvoering van de spreidingswet die een evenredige verdeling van opvang over alle gemeenten voorschrijft, kwam er slechts één coalitie (Albrandswaard, over de opvang van statushouders) ten val en gaven ook maar twee wethouders vorig jaar hun wethouderspost op vanwege een conflict over de opvang van asielzoekers en/of vluchtelingen: Marjon van de Ven (Hoorn, VVD) en Harry Coenen (Democraten Voerendaal).
Vertrouwensbreuk
Zij behoren tot de 67 wethouders die in 2025 – tijdelijk of definitief – tussen de wielen kwamen vanwege een politieke vertrouwensbreuk. Van hen moesten uiteindelijk 39 wethouders definitief het veld ruimen. Nooit kwamen er sinds 2002 zo weinig wethouders vanwege een politieke vertrouwensbreuk ten val in het laatste volledige jaar voor de raadsverkiezingen. Een verklaring hiervoor lijkt de keuze om als gevolg van de versplintering in de gemeenteraden bij coalitiebreuken te kiezen de rit tot de raadsverkiezingen vol te maken met een minderheidscoalitie.
Minderheidscoalitie
Het vertrek van Marjon van de Ven in Hoorn leidt tot het opstappen van de VVD-fractie uit de minderheidscoalitie die daardoor nog maar vijftien in plaats van zeventien op 35 raadsleden telt. Desondanks komt er in Hoorn geen opvolging voor Van de Ven, noch treedt er een van de fracties toe tot de coalitie. Terwijl in Den Haag de landelijke politiek lang twijfelde over het starten van een minderheidscoalitie leidde de coalitiebreuk niet alleen in Hoorn maar ook in Albrandswaard, Alphen aan den Rijn, Castricum, Doesburg, Gooise Meren, Lingewaard, Nederweert, Noordoostpolder, Waterland en Zandvoort tot een minderheidscoalitie met een minderheidscollege dat in overleg met de gemeenteraad de zaken moet zien te regelen.
Onafhankelijk wethouder
Opvallend is dat in bijna al die gemeenten de onafhankelijke wethouder zijn intrede deed. De keuze verder te gaan zonder vervangend werd bijvoorbeeld gemaakt na coalitiebreuken in Voorst, Winterswijk, Wijk bij Duurstede en Zaanstad
Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 1 van deze week.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.