Een recordaantal van 55 wethouders koos het afgelopen jaar voor een andere baan, vooral als burgemeester of Tweede Kamerlid. Een derde deel koos voor een functie buiten de politieke schijnwerpers. Dat blijkt uit het Wethoudersonderzoek 2025 door De Collegetafel in opdracht van Binnenlands Bestuur.
Recordaantal wethouders koos voor andere baan
Als het gaat om politieke vertrouwensbreuken noteert 2025 een laagterecord met 39 wethouders die om die reden definitief ten val kwamen.
Functie elders
Eenmaal benoemd als wethouder maak je de rit af en kies je zeker niet voor een andere baan, tenzij om burgemeester te worden. Dat was twintig jaar geleden het uitgangspunt, maar daar is inmiddels geen sprake meer van: veel wethouders kijken al tijdens het wethouderschap om naar een andere baan.
Burgemeester
Vooruitlopend op het einde van de collegeperiode kozen negentien wethouders in 2025 voor een andere functie, buiten het openbaar bestuur. Zeventien wethouders werden vorig jaar burgemeester. Opvallend: de VVD scoorde met vijf wethouders de meeste nieuwe burgemeesters, maar ook de lokale partijen zagen het afgelopen jaar vier wethouders benoemd worden tot burgemeester.
Een recordaantal van negentien wethouders verruilde het wethouderschap voor een andere politieke functie: Tweede Kamerlid (veertien wethouders), wethouder (vier wethouders) en gedeputeerde (één wethouder). Opvallend: alleen wethouders van landelijke politieke partijen slagen voor de overstap naar een andere politieke functie.
Vertrouwensbreuk
Als het gaat om politieke vertrouwensbreuken noteert 2025 een laagterecord met 39 wethouders die om die reden definitief ten val kwamen. Het merendeel moest weg als gevolg van een breuk in de coalitie wegens onoverbrugbare conflicten of verstoorde verhoudingen, of vanwege een breuk met de eigen fractie.
Gezondheid
Desondanks was er voor ruim tweehonderd wethoudersposten afgelopen jaar sprake van een tijdelijk of definitief vertrek, vooral vanwege de keuze voor een andere baan of om persoonlijke of gezondheidsredenen. Er stopten 29 wethouders om persoonlijke redenen, vaak een alibi voor het verdoezelen van politieke problemen. Vanwege gezondheidsproblemen haakten 28 wethouders af. Daarnaast eindigde voor een recordaantal van achttien wethouders hun tijdelijke vervanging, die vaak het gevolg was van gezondheidsproblemen van een wethouder.
Integriteit
Een integriteitskwestie bleek in 2025 voor drie wethouders het einde van hun periode op het pluche: Levin de Koster (Beekdaelen, Vernieuwingsgroep), voormalig Kamerlid Nevin Özütok (Beverwijk, GroenLinks) en Frank Pubben (Gennep, ELsss).
Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 1 van deze week.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.