Menig burgemeester trekt het niet meer

Drie burgemeesters kwamen in 2025 om politieke redenen ten val. Daarmee was 2025 geen bijzonder jaar. Opvallender was dat een vijftiental burgemeesters het vroegtijdig voor gezien hield; het meest vanwege bedreigingen, intimidatie en de te grote druk op het werk en het privéleven.

Spanningen

Erik van de Merrienboer, Gilbert Isabella en Frank van der Meijden stopten in 2025 met het burgemeestersambt in respectievelijk Terneuzen, Houten en Tiel omdat doorgaan politiek niet langer houdbaar was. Naast dit drietal, besloot in 2025 een vijftiental burgemeesters om andere redenen het bijltje er vroegtijdig – voor het einde van hun ambtsperiode – bij neer te gooien. De verklaringen daarvoor zijn uiteenlopend maar hebben vooral te maken met bedreigingen en intimidatie, de enorme druk op het ambt en de spanningen die dat geeft voor het persoonlijke leven van de burgemeester. Zeven op de tien burgemeesters hebben te maken met bedreigingen.

Gezin

Sebastiaan van ’t Erve (Lochem, GroenLinks) maakt aan het begin van het jaar bekend dat hij eerder zou vertrekken omdat er tussentijds een nieuw college was aangetreden. Elf jaar burgemeester had veel gevraagd van hem en zijn gezin. Kort daarvoor moesten er maatregelen worden getroffen vanwege criminele bedreigingen die ook invloed hadden op zijn gezin.
Bernd Roks (Halderberge, VVD) verrast door na 4,5 jaar te stoppen als burgemeester. Evert Weys (Hilvarenbeek, CDA) ziet af van een tweede periode. ‘Na een zorgvuldige en persoonlijke afweging ben ik tot het inzicht gekomen dat het tijd is om een andere weg in te slaan.’ Ook Niek Meijer (Huizen, VVD) bedankt voor een tweede termijn: ‘Ik wil dit werk op een intensieve wijze doen en ik ben tot de conclusie gekomen dat ik hier niet met de volle overtuiging ‘ja’ op kan zeggen.’ Wendy Verkleij (Noordwijk, VVD) ziet eveneens af van een tweede termijn. ‘Na 23 jaar is het goed ruimte te nemen en te kunnen nadenken over wat anders, in die tussentijd kan ook meer aandacht besteden aan mijn familie waaronder ons toekomstige kleinkind.’

Intensief

Petra van Harskamp (Montfoort, VVD) stopt halverwege haar tweede periode na een goede zomervakantie. ‘Op vakantie kun je goed afstand nemen van de dagelijkse hectiek. Als burgemeester sta je 24/7 aan en ben je altijd bezig. (...) De conclusie was dat het goed zou zijn voor Montfoort en voor mijzelf om ruimte te maken voor een ander gezicht.’
Agnes Schaap (Renkum, PvdA) die qua leeftijd haar tweede termijn nog had kunnen volmaken, stopt. ‘Het burgemeesterschap is een zeer complex en intensief ambt. Je moet er altijd zijn voor je inwoners en hun veiligheid.’ Theo Weterings (Tilburg, VVD) had tot eind 2029 door mogen gaan, maar vindt het ook welletjes. ‘Ik merk dat ik ouder word. De hevigheid van het werk is een te grote beperking.’

Mantelzorg

Bert Wijbenga-van Nieuwenhuizen (Vlaardingen, VVD) lukt het na 3,5 jaar evenmin om het ambt en het privéleven nog langer te combineren. ‘We zijn met de ziekte van mijn vrouw door een moeilijke periode gegaan. Ook merk ik dat de komst van kleinkinderen en de toenemende mantelzorg voor onze ouders het moeilijk maakt om me met dezelfde intensiteit in te blijven zetten als burgemeester.’
Iris Meerts (Wijk bij Duurstede) legt haar ambt tijdelijk neer, vanwege het overlijden van haar stiefzoon, en maakt daarna bekend niet meer terug te keren. Ook Eddy Bilder (Zwartewaterland) stopt voor het einde van zijn termijn en wijst er in zijn verklaring op hoe het vroeger was. ‘Het vijftiende jaar van mijn burgemeesterschap is aangebroken. Zo’n lang dienstverband is in deze tijd best bijzonder. Vroeger kwam dat vaker voor maar in de huidige tijd behoor je met zoveel dienstjaren al tot de tien langstzittende burgemeesters van het land’, aldus Bilder.

Andere baan

Een kleine groep burgemeesters stopt vroegtijdig voor een andere baan. Danny de Vries (Oudewater, CDA) kiest na vijf jaar burgemeesterschap voor een terugkeer naar zijn oude beroep: hij wordt de nieuwe directeur en hoofdredacteur van RTV Oost. Laurens de Graaf (Lopik, CDA) maakt zijn tweede termijn niet vol en start in november als directeur van De Haagsche School. Ook Liesbeth Spies (Alphen aan den Rijn, CDA) maakt haar tweede termijn niet vol. Na tien jaar stapt ze over naar de corporatiekoepel Aedes.

Marian Witte (Geertruidenberg, partijloos) hoort tot de burgemeesters die het in een andere gemeente proberen, ondanks bedreigingen voor haar kinderen. Witte verrast kort na haar herbenoeming in Geertruidenberg dat zij de zevende burgemeester in zeven jaar in Hoeksche Waard wordt. Zij laat voor haar nieuwe woning in Hoeksche Waard een veiligheidscontrole uitvoeren. Daarmee is zij een van de 440 wethouders en burgemeesters die dat vanwege de mogelijke bedreigingen voor henzelf of familieleden hebben gedaan.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 1 van deze week.