Voorheen was het ingewikkelder voor lokale partijen om hun aantal gemeenteraadszetels om te zetten in een plekje in het gemeentebestuur. In de afgelopen twintig jaar werd een groei geconstateerd: steeds meer lokale partijen gingen ook wethouders leveren. Na de verkiezingen van 2022 leverden lokale partijen, in verhouding tot het aantal verworven raadszetels, bijna net zoveel wethouders. Dit verkiezingsjaar weten lokale partijen dit resultaat vast te houden, zo concluderen onderzoekers in een artikel in MeJudice.
Lokale partijen weten wethouders-aantal te behouden
Na jaren van groei stabiliseert het aantal wethouders van lokale partijen. Zijn lokalo's nu een vast gegeven in het gemeentebestuur?
Traditionele bestuurderspartijen scoren hoog
Van elke partij hebben de onderzoekers een conversiegetal berekend: het aantal wethouders in verhouding tot het aantal raadszetels. Traditioneel gezien hebben partijen als PvdA, CDA en VVD een conversiegetal hoger dan 1. Die partijen leveren dus meer wethouders in verhouding tot het aantal veroverde raadzetels, ‘wat hun positie als traditionele bestuurderspartij bevestigt’, schrijven de auteurs.
Nu de PvdA samen is gegaan met GroenLinks in de partij PRO, hebben ze het conversiegetal 1 maar net weten te behouden. Ondanks een forse groei aan wethouderszetels door de jaren heen, bleef GroenLinks meestal onder conversiegetal 1. D66 had in 1998 nog een conversiegetal van 0,47, maar dat getal bleef door de jaren heen groeien. Dit jaar behaalde de partij met 1,14 het hoogste conversiegetal ooit.
Lokale partijen weten positie te behouden
De lokale partijen hebben weliswaar het conversiegetal 1 nog niet behaald, maar met een score van 0,95 in 2022 en ook in 2026 komen ze dicht in de buurt. Hiermee laten de partijen zien dat ze een serieuze rol spelen in het gemeentebestuur.
De SP heeft traditioneel gezien een laag conversiegetal, en deze trend zet door. In 2018 was het conversiegetal nog 0,48, in 2022 daalde dat naar 0,44. Dit jaar is het nog verder gedaald naar 0,30.
Christelijke partijen stabiel
In de meeste gemeenten zijn de christelijke partijen ChristenUnie en SGP klein. Toch weten ze vaak een conversiegetal van rond de 1 te behalen. ‘In het gefragmenteerde politieke landschap zijn de kleine christelijke partijen vaak nodig om tot een meerderheid te komen en daarnaast hebben deze partijen in gemeenten met een sterk christelijke traditie vaak ook een sterke machtspositie’, schrijven de onderzoekers.
FvD levert geen wethouder
Forum voor Democratie (FvD) veroverde door het hele land 299 raadzetels, maar wist dat nergens om te zetten tot een wethouders-positie. ‘Deze partij bevindt zich klaarblijkelijk zo ver buiten de mainstream dat in geen enkele gemeente een samenwerking van de grond is gekomen’, aldus de onderzoekers.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.