Overslaan en naar de inhoud gaan

Rijk moet regie nemen bij verduurzaming van woningen nu voortgang stokt

In 2050 moeten alle woningen energieneutraal zijn. Maar om dat te halen moet het tempo flink omhoog.

Verduurzaming van een woonwijk in Mierlo
Verduurzaming van een woonwijk in Mierlo - Rob Engelaar/HH

Het rijk moet steviger de regie nemen bij het verduurzamen van woningen. Die aanbevelingen staat in een maandag verschenen Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO). De verduurzaming van de woningen komt nog ‘onvoldoende van de grond’, signaleren de onderzoekers in het stuk.

Factor 3 tot 6

De bedoeling is dat alle woningen in 2050 energieneutraal zijn. De onderzoekers, afkomstig van verschillende Haagse ministeries, constateren in het stuk dat de energietransitie van woningen op gang gekomen is. ‘Maar de resterende opgave vraagt om een versnelling’; nog zo’n 7 miljoen woningen moeten verbouwd worden. Dat zijn er 300.000 euro per jaar, ofwel ‘een factor 3 tot 6 omhoog’, aldus de ambtenaren.

Veel partijen wachten op elkaar voordat ze stappen zetten, zien de onderzoekers. Woningeigenaren schrikken terug voor de hoge kosten van het verduurzamen.

Regie

Gemeenten willen de regie pakken, maar stuiten op financiële en wettelijke belemmeringen. Zo lukt het bij het aanleggen van warmtenetten nog niet overal om aan de wettelijke eis te voldoen dat ten minste 70 procent van de huishoudens in een wijk hun investeringen binnen dertig jaar terugverdienen. Gemeenten kijken daarom vaak naar groen gas, maar de beschikbaarheid daarvan is onzeker. En warmtebedrijven en netbeheerders willen wel meer infrastructuur aanleggen, maar stuiten op onduidelijkheid over hun eigendomssituatie, tarieven en subsidies.

‘Het is niet verwonderlijk dat veel partijen de kat uit de boom kijken bij de overstap naar een duurzame warmtevoorziening’, schrijven de onderzoekers.

Systeemarchitect

Het kabinet kan deze ‘impasse’ doorbreken, door een ‘veel actievere rol’ te spelen bij de energietransitie. Zo zou het rijk veel meer moeten werken als ‘systeemarchitect’, en zo de richting en het tempo van de verduurzaming kunnen bepalen. Ook zou het rijk moeten zorgen voor de duidelijkheid en randvoorwaarden die onder meer de gemeenten nodig hebben bij het verduurzamen, aldus de onderzoekers.

Uitspreken

Dat betekent dat het rijk zich uit moet spreken over een aantal belangrijke vraagstukken. Zo zou het rijk stelliger moeten uitdragen dat gemeenten voor hun warmteprogramma’s niet op groen gas mogen rekenen, maar moeten inzetten op de hybride warmtepomp. Die is volgens de onderzoekers een ‘goede tussenstap’.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Ook is er langjarige financiële zekerheid nodig. Het kabinet heeft tot 2030 geld begroot voor de verduurzamingsoperatie. Maar die duurt nog tot 2050. Daarom ‘is het zaak om financiële middelen te reserveren voor de periode erna en hierover tijdig duidelijkheid te geven’, aldus het IBO. ‘Zonder dit perspectief stokken investeringen en verzandt de transitie.’

De Omgevingswet: samen de beleidscyclus vormgeven

De Omgevingswet: samen de beleidscyclus vormgeven

De energietransitie vraagt om stevige regie, heldere kaders en samenwerking tussen overheidslagen. Maar weet jij hoe je als beleidsmedewerker, manager of raadslid jouw rol pakt in een complexe beleidscyclus waarbij meerdere partijen afhankelijk van elkaar zijn? In deze training leer je hoe je integraal en gebiedsgericht werkt, hoe je de juiste instrumenten inzet en hoe je samen met andere rollen de beleidscyclus effectief vormgeeft — zodat grote maatschappelijke opgaven niet verzanden in onduidelijkheid en afwachten.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in