Het recente Kamerdebat van de commissie voor Klimaat en Groene Groei leverde geen oplossingen op voor de financieringsproblemen van de collectieve warmtenetten. Er bleef geen tijd over voor minister Stientje van Veldhoven om de verlangde verheldering te geven. Het debat moet later voortgezet worden.
Kamerdebat geeft geen antwoord op geldvraag warmtenetten
‘Reserveer middelen in de Voorjaarnota 2027 voor tenminste die warmteprojecten die vóór 2030 van start gaan’, schrijft de Warmtealliantie.
Zorgen
Een groot deel van de beschikbare tijd ging op aan de zorgen van de Kamerleden over de energierekeningen van huishoudens, gezien de winter die voor de deur staat en ook het recente bericht van de ACM dat huishoudens en bedrijven volgend jaar gemiddeld 20 procent meer geld kwijt zijn aan de transportkosten voor gas en stroom. Dat komt door de enorme investeringen die de netbeheerders de komende vijftien jaar nog doen in de verzwaring van het stroomnet. ‘Voor een gemiddeld huishouden zal dat gaan om een stijging van circa 89 euro per jaar voor elektriciteit en 52 euro meer voor gas’, aldus de ACM.
235 miljard euro
Deze prognose van het ACM is gebaseerd op het feit dat netbeheerders tot aan 2040 235 miljard euro in de verzwaring van het net gaan steken, maar ook op de verwachting dat een flink deel van de Nederlandse huishoudens zal overstappen op collectieve warmtenetten. Want hoe minder mensen een elektrische warmtepomp aanschaffen voor de verwarming van het huis, hoe minder verzwaring nodig is.
Matig
Maar het gaat matig met de aanleg van warmtenetten. Veel van de Kamerleden zien het recente afblazen van het warmtenet in de Apeldoornse wijk Kerschoten als illustratief. De gemeente Apeldoorn liet een week geleden weten dat in het eerste deelgebied minder dan 70 procent van de bewoners op een warmtenet wil overstappen, terwijl de gemeenteraad dit percentage als minimum eist. Ook waren er nog niet genoeg aannemers gevonden voor de aanleg. De Apeldoornse raad moet in december besluiten hoe het nu verder gaat.
Ook veelzeggend is een aardwarmteproject in Delft. Meerdere Kamerleden waren hier op werkbezoek geweest en hadden te horen gekregen dat de uitbreiding van dit warmtenet naar Delft-west, met 6000 corporatiewoningen, tegen de muur loopt van een gebrek aan financiering. De Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) geeft onvoldoende ruimte, zei CDA-Kamerlid Henk Jumelet.
Perspectief
Momenteel wordt de WIS opnieuw vormgegeven. Zowel de Kamerleden als de sector willen weten hoe het daarmee gaat, maar Van Veldhoven kon daar nog niks over zeggen. ‘Zorg voor goede financiële instrumenten, zoals een Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) 2.0, kostendekkende tarieven en een waarborgfonds, die in 2027 starten en langjarig perspectief bieden om te investeren’, stond voorafgaand aan het debat in een gezamenlijke position paper van Netbeheer Nederland, staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN), en de lokale warmtebedrijven HVC, SVP (uit Purmerend), MijnWater (Heerlen), WarmteStad (Groningen) en Devo (Veenendaal).
Energie Samen, de koepel van energiegemeenschappen, wees er in een eigen position paper op dat het Ontwikkelfonds Warmte in 2027 uitgeput raakt, en vraagt daarom om nieuwe middelen.
Voorjaarsnota
De lobbygroep Warmtealliantie, met daarin onder andere het Nationaal Klimaatplatform en de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), wijst net als anderen naar de financiële besluiten in het komende voorjaar: ‘Met de voorjaarsnota 2027 in zicht, is het van belang dat het kabinet aan de slag gaat met een robuust financieel pakket langs de lijnen van het formatierapport-van Kempen.’
Dit is een adviesrapport uit 2025 in opdracht van de rijksoverheid, dat opsomt voor welke keuzes het kabinet staat temidden van de energietransitie. ‘De energietransitie is in de gebouwde omgeving flink op gang, maar door een beleidsmatig en budgettair gat vanaf 2030 dreigt stagnatie’, staat er bijvoorbeeld in.
Kansrijk
‘Reserveer (extra) middelen in de Voorjaarnota 2027 voor ten minste die warmteprojecten die vóór 2030 van start gaan’, schrijft de Warmtealliantie.
Dit wil een groot van de Kamerleden ook: dat kansrijke warmteprojecten die vlak voor een investeringsbesluit staan met voorrang geholpen worden, nog voordat het nieuwe stelsel van financiële ondersteuning is afgerond. Want het kabinet schijnt nog te wachten op een interdepartementaal beleidsonderzoek om echt verstrekkende beslissingen te nemen.
Zelf werkt de Warmtealliantie aan wat zij een ‘warmtedeal’ noemt, samen met overheden, warmtebedrijven en maatschappelijke partijen. Deze deal bevat ‘wederzijdse afspraken over investeringen, uitvoeringscapaciteit, noodzakelijke langeretermijnfinanciering of waarborgen, wetgeving en realisatie’.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Even de pessimist.... Warmtenetten zijn - net als aardgas- slechts een tijdelijke oplossing voor het energieprobleem waar men zich afhankelijk maakt van niet duurzame bronnen die mede door technologische innovatie (o.a wet van Moore) zeer volatiel zijn en niet meekomen met de energievraag. De optimist: terwijl je met een paar gram Thorium in je auto je hele leven niet meer hoeft te tanken, zie: https://clintel.nl/thorium-kan-de-hele-mensheid-van-energie-voorzien/