We bouwen scholen, wijkcentra en bibliotheken omdat we ze nu nodig hebben, voor die ene doelgroep, en denken dat hun functie vast blijft liggen. We financieren ze vanuit losse beleidspotjes, gekoppeld aan vierjarige plannen en wisselende politieke prioriteiten. Dat is vreemd, want deze gebouwen staan er vaak vijftig jaar of langer. Het resultaat is voorspelbaar: leegstand op het ene moment, ruimtegebrek op het andere en steeds weer nieuwe verbouwingen. Dat is niet efficiënt, niet betaalbaar en zeker niet toekomstbestendig.
Geef maatschappelijk vastgoed één budget
Stop met verkokerd financieren van maatschappelijk vastgoed. Wie blijft financieren per beleidsdomein, dwingt gebouwen in een keurslijf.
De formerende partijen hebben het land met de handreiking Samen aan de slag voor een sterker Nederland uitgenodigd om mee te denken. Die uitnodiging verdient een serieus antwoord. Vanuit het werkveld maatschappelijk vastgoed doen we daarom een duidelijke oproep: stop met verkokerd financieren en geef voorzieningen één integraal budget. Organiseer maatschappelijk vastgoed niet voor één beleidsperiode, maar voor de lange termijn, zodat gebouwen kunnen meebewegen met maatschappelijke veranderingen.
Een school die alleen als school is ontworpen, staat ’s avonds leeg, terwijl de wijk ruimte tekortkomt. Een wijkcentrum wordt aangepast voor een tijdelijk programma en moet een paar jaar later opnieuw op de schop. Steeds weer lossen we structurele problemen op met tijdelijke oplossingen.
Behandel maatschappelijk vastgoed als publieke infrastructuur, net zoals parken, pleinen en wegen
Die verkokering is het gevolg van de manier waarop we geld organiseren. Wie blijft financieren per beleidsdomein, dwingt gebouwen in een keurslijf. Terwijl juist flexibiliteit nodig is: plekken die overdag ruimte bieden aan onderwijs en ’s avonds aan ontmoeting, zorg of sport. Dat vraagt om investeringen die zijn gebaseerd op de levensduur van gebouwen, niet op de looptijd van beleid.
Behandel maatschappelijk vastgoed daarom als publieke infrastructuur, net zoals parken, pleinen en wegen. Niet per doelgroep of functie, maar als gedeelde basisvoorziening. Dat vraagt niet om meer geld, maar om beter georganiseerd geld.
Deze benadering sluit naadloos aan bij wat de formerende partijen zelf zeggen te willen: gemeenschapszin versterken, publieke voorzieningen betaalbaar houden en werken aan een houdbare toekomst voor volgende generaties. Door voorzieningen niet langer versnipperd te financieren, maar te organiseren als gedeelde plekken, ontstaan sterkere buurten, meer maatschappelijke samenhang en uiteindelijk ook financiële voordelen.
Gemeenten en maatschappelijke organisaties laten in de praktijk al zien wat er mogelijk is. Maar zolang wetgeving en financiering blijven vastzitten in oude structuren, lopen zij tegen grenzen aan waar zij lokaal geen invloed op hebben. Daarom is het tijd dat het Rijk zijn systeemverantwoordelijkheid neemt. Niet met nieuwe tijdelijke programma’s, maar door fundamenteel anders te kijken naar hoe we investeren in de plekken waar het dagelijks leven zich afspeelt.
Renée Petiet, programmamanager, Bouwstenen voor Sociaal
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.