Lokale politici hebben er lange tijd voordeel van gehad als ze onder een landelijke naam aan de lokale verkiezingen meededen. Je profiteerde van een bekend merk als de PvdA of de VVD en had de voordelen van een professionele organisatie die zorgde voor ondersteuning en training. Inmiddels zijn het toch vooral de lokale partijen die de wind mee hebben.
Wilders en Forum zijn geen partij voor de lokalo’s
Het is wijs als landelijke partijen lokale afdelingen niet enkel zien als politici die zij begunstigen door onder hun naam mee te mogen doen
Allereerst zitten de electorale resultaten van lokale partijen al decennialang in de lift, zoals onderstaand figuur laat zien. Dat gaat ten koste van lokale afdelingen van landelijke partijen. Lokale afdelingen worden vaak electoraal afgerekend op de (negatieve) beeldvorming die veel kiezers van hun landelijke partij hebben. Het is onder meer om die reden dat enkele tientallen lokale afdelingen afgelopen jaren als lokale partij verder zijn gegaan. GroenLinks wordt dan bijvoorbeeld Groen Vooruit en wat voorheen VVD was, wordt dan ineens Lokaal Liberaal.
Een andere reden om met een lokale partij aan de verkiezing mee te doen, is dat je niet meer geassocieerd wordt met plannen of ontwikkelingen waar je het niet mee eens bent. PvdA- en GroenLinks-afdelingen kunnen zo bijvoorbeeld laten zien dat ze het niet eens zijn met de landelijke fusieplannen. En ook de landelijke afsplitsing van de PVV zou mogelijk lokaal gevolg kunnen krijgen als de onvrede over de koers van Wilders ook daar postvat.
Het aandeel stemmen op lokale partijen (uit: Van Ostaaijen, 2026, Het onbegrepen bestuur, Boom Bestuurskunde, p. 65).
© Van Ostaaijen
Klik om te vergroten
Toegegeven, in veel partijen valt de dwang van de moederpartij richting de lokale afdelingen best mee en er bestaat zeker nog zoiets als merktrouw, maar rondom enkele landelijke partijen, zoals de PVV en Forum, gebeurt momenteel veel. Het zou zomaar kunnen dat er voor de lokale afdelingen op enig moment een grens wordt bereikt en ze daar liever niet meer mee geassocieerd worden.
Een laatste reden om als lokale partij aan de verkiezingen mee te doen, is dat de verschillen in professionele voordelen niet meer zo groot zijn als ze ooit waren. Politici van lokale partijen kunnen steeds vaker cursussen en trainingen volgen zonder een Haagse moederpartij nodig te hebben, bijvoorbeeld door de activiteiten van het Kennispunt Lokale Politieke Partijen.
En nu lokale partijen ook (meer) subsidie gaan krijgen, is de ongelijkheid op dat punt met lokale afdelingen eveneens minder groot (maar nog niet afwezig). Het is kortom wijs als landelijke partijen hun lokale afdelingen niet alleen zien als een groep politici die zij een gunst verlenen door onder hun landelijke naam mee te mogen doen. Ze dienen ze te koesteren en te beseffen dat bij al teveel onwenselijke bemoeienis of negatieve beeldvorming voor deze lokale politici een aantrekkelijk alternatief lonkt.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
"Het zou zomaar kunnen dat er voor de lokale afdelingen op enig moment een grens wordt bereikt en ze daar liever niet meer mee geassocieerd worden."
Dat gaan we uitvinden, toch? Of bent u bang dat deze partijen op gemeentelijk niveau te groot worden om kaltgestellt te kunnen worden?
Het nadeel van lokale partijen is dat ze niet gemakkelijk communiceren met TK/EK-leden door gebrek aan vaste/logische communicatiekanalen.