Na het wethouderschap een nieuwe koers voor Jasper Verstand

Jasper Verstand bouwde veertien jaar lang van binnenuit aan het openbaar bestuur, als commissielid, raadslid, gemeentesecretaris en wethouder. Vorig jaar maakte hij de stap naar het directeurschap, bij de Omgevingsdienst Achterhoek.

Dat Jasper aan de publieke kant van het spectrum zou belanden, heeft een duidelijke voedingsbodem. Zijn vader was belangenvertegenwoordiger voor recreatieondernemers, zijn moeder politiek actief als burgemeester en staatssecretaris. Aan de eettafel kwamen de grote maatschappelijke vragen voorbij. Vanaf zijn rechtenstudie bleef de publieke sector trekken, van studievak tot loopbaan.

Het begon niet met een rechte lijn. Bij de gemeente Ede miste hij als jurist na anderhalf jaar de uitdaging. Bij de Politie gebeurde hetzelfde. Het patroon dat zich aftekende was er een van nieuwe stappen, gedreven door nieuwsgierigheid. Op een gegeven moment kwamen politiek en professie samen. Zijn partij werd de grootste in de gemeenteraad van Renkum, en men stelde hem voor de keuze: jij weet goed hoe het beter moet, kom het dan zelf doen. Jasper aarzelde niet.

Zes en een half jaar, met volle portefeuille

Het wethouderschap in Renkum was een periode die samenviel met het opgroeien van zijn drie kinderen, omvatte volle dagen en avonden vol raadsvergaderingen. “Ik was niet iemand die op de winkel paste. Ik wilde iets bereiken en dat kostte tijd, en veel energie.”

Het besluit om te stoppen, was eerder een optelsom dan een moment van plotselinge helderheid. Cycli die zich gingen herhalen. Raadsvergaderingen die steeds meer als strijd aanvoelden dan als samenwerking. Een raadsenquête die veel energie kostte voor weinig inhoud. En de toenemende behoefte om er als vader te kunnen zijn voor zijn kinderen.

“Na mijn eerste termijn had ik al overwogen te stoppen, maar de partij vroeg me door te gaan. Toen de tweede termijn op zijn einde liep, was het klaar voor me. Intussen waren de verhoudingen bijzonder ingewikkeld geworden. Kort na mijn vertrek viel de coalitie. Ik las dat in de krant en voelde eerder opluchting dan spijt.”

Taal leren voor een nieuwe omgeving

Na het wethouderschap koos Jasper voor een stap die hem nieuw terrein bood zonder zijn ervaring overboord te gooien. Hij verdiepte zich verder in de woningcorporatiesector, deed een opleiding voor toezichthouders en werd manager Wonen bij UWOON op de Veluwe. Bewust op afstand van zijn voormalige portefeuille.

Die overstap leerde hem iets wezenlijks: bestuurlijke taal en managementtaal zijn niet hetzelfde. “Wie na een wethouderschap blijft praten in termen van beleid en politieke doelen, merkt al snel dat werkgevers aarzelen. ‘Die wil zich overal mee bemoeien’, denken ze.”
Maar die bestuurlijke achtergrond bracht ook veel mee. Als corporatiemanager die elk jaar prestatieafspraken sluit met gemeenten, snapte hij exact hoe de andere kant van de tafel denkt. De omgang met inwoners, participatie, de bestuurlijke cyclus, dat had hij in zijn rugzak.

Directeur in de Achterhoek

Vorig jaar werd Jasper directeur van de Omgevingsdienst Achterhoek, een samenwerkingsverband van tien gemeenten en de provincie. De organisatie staat voor stevige opgaven: externe druk, veranderende regelgeving en een verkenning naar een mogelijke fusie. De jaren bij UWOON bleken zeer waardevol, omdat hij zijn ervaring uitbouwde over hoe je een organisatie dagelijks aanstuurt, verandert en mensen laat groeien. Met een opleiding Bestuurder in de Publieke sector bij de Public Academy deed hij een bewuste investering in zichzelf aan de vooravond van zijn nieuwe rol.

De rol hebben, niet zijn

Misschien wel het meest opvallende aan Jasper is hoe bewust hij altijd omging met zijn eigen identiteit in relatie tot zijn functies. Er zijn bestuurders die zo vergroeid raken met hun ambt dat het vertrek aanvoelt als verlies van zichzelf. Jasper koos een andere houding. Hij ‘had’ de rol als wethouder, maar hij ‘was’ het niet. In een kleine gemeente is dat overigens makkelijker gezegd dan gedaan. “Bij de groenteboer, langs het sportveld, bij de slijter, je wordt er nog jarenlang op aangesproken. De betrokkenheid bij mijn gemeente zal nooit verdwijnen, maar ik ben wel losgekomen van de wethoudersrol. Dat onderscheid tussen de persoon die je bent en de rol die je vervult is de rode draad geworden in mijn ontwikkeling.”

Drie adviezen van Jasper

1. Investeer in de taal van je nieuwe omgeving
   Een bestuurlijke achtergrond is waardevol, maar wie een managementrol wil, moet bewust omschakelen. Leer hoe je op een vanzelfsprekende manier praat over zaken als organisatieontwikkeling en teamdynamiek. Wie blijft spreken als bestuurder, wekt wantrouwen.
2. Weet wanneer het klaar is, en durf dat te erkennen
   Signaleer op tijd wanneer je energie stokt. Weggaan op het juiste moment is soms het meest constructieve wat je kunt doen. Niet als opgeven, maar als ruimte maken voor vernieuwing.
3. Houd de rol en de persoon gescheiden
   Hoe je het ook wendt of keert, functies zijn tijdelijk. Hoe groter de identificatie met een ambt, hoe pijnlijker het vertrek kan zijn. Door bewust te kiezen voor de rol ‘hebben’ in plaats van de rol ‘zijn’, behoud je de vrijheid om te gaan wanneer het tijd is.