Een politieke loopbaan vraagt om maatwerk

Politiek bestuurder zijn is een bijzonder vak. In een onzeker bestaan. Jarenlang keihard gewerkt, je sociale leven op een laag pitje gezet en kunnen meebeslissen over belangrijke maatschappelijke zaken. Dan ineens valt het stil en ben je wethouder af. Wie ben je dan nog? En krijg je ooit weer zo’n mooie baan?

Een politieke loopbaan is geen gewone loopbaan."

‘Wij kennen de politiek-bestuurlijke wereld en weten tegelijkertijd wat er buiten die wereld nodig is. Wie bestuurders goed wil begeleiden, moet beide begrijpen.’, aldus Sibel Köklü.

In de rol van politieke ambtsdrager zijn formele bevoegdheden maar een deel van het verhaal. Het gaat veelal om draagvlak creëren, belangen verbinden en resultaten boeken zonder direct hiërarchisch gezag. ‘Bestuurders ontwikkelen daardoor bijzondere competenties’, zegt Köklü. ‘Die worden niet altijd herkend als leidinggevende vaardigheden, terwijl diegene complexe dossiers heeft aangestuurd, onderhandeld heeft, crises gemanaged en uiteenlopende stakeholders rond een resultaat heeft verenigd.’ Hoe kun je die competenties in een nieuwe functie benutten? Die vraag lag aan de basis van de Transitium Academie, met leergangen voor loopbaanpaden na het ambt.

Nadenken over de toekomst

Volgens Köklü begint loopbaanontwikkeling bovendien niet bij het afscheid. ‘We vinden het normaal dat een wethouder nadenkt over de toekomst van de gemeente, maar soms is het bijna verdacht als diezelfde wethouder nadenkt over de eigen professionele toekomst. Terwijl het ambt per definitie tijdelijk is.’ Met de LoopbaanOntwikkelPas, een flexibel inzetbare ‘strippenkaart’ die gedurende twee jaar geldig is, kunnen bestuurders al tijdens hun ambtsperiode werken aan hun ontwikkeling, netwerk en arbeidsmarktpositie. ‘Niet omdat je weg wilt, maar omdat professioneel in beweging blijven bij goed bestuurderschap hoort.’

Transitium Groep gebruikt die kennis ook aan de voorkant. Met Wethouder van Buiten worden gemeenten en potentiële wethouders bij elkaar gebracht. Daarbij gaat het nadrukkelijk om meer dan een passend cv. ‘Een goede wethouder in de ene gemeente is niet automatisch de juiste in een andere’, aldus de directeur. ‘Bestuursstijl, politieke verhoudingen, cultuur én de opgave van de gemeente moeten bij elkaar passen. Wij kijken naar die context-fit.’

Afscheid nemen

Afscheid nemen van de politiek is afscheid nemen van meerdere identiteiten, weet Köklü. ‘Ik doe momenteel Phd-onderzoek naar de bestuurdersreis. Hoe bouwen ze hun functionele, publieke en politieke identiteiten op, en hoe geven ze hun persoonlijke identiteit opnieuw vorm wanneer het ambt eindigt? Bij gestopte politieke ambtsdragers zie ik soms iets wat ik vind lijken op ‘horror vacui’, de neiging om de ontstane leegte zo snel mogelijk weer op te vullen. Na jaren waarin de agenda en het hoofd voortdurend vol waren, voelt stilstand ongemakkelijk. Het risico is dat iemand te snel in een nieuwe functie stapt, zonder eerst te onderzoeken wat werkelijk past.’ Binnen de APPA-begeleiding van Transitium Groep is daarom ruimte voor zowel beweging als reflectie. ‘We kijken natuurlijk naar werk, maar eerst ook naar de persoon achter het ambt. Wie ben je zonder die functie? Wat heb je opgebouwd, waar krijg je energie van en wat wil je nog doen?’

‘En natuurlijk is het spannend als je geen werk hebt, maar wij buigen dat om: bij ons heb je een vangnet om dingen uit te proberen, nu heb je de kans om er iets moois van te maken. Bij Transitium Groep willen we er gedurende de hele bestuurdersreis zijn én uiteraard daarna, om je loopbaanontwikkeling te ondersteunen en nieuwe kansen te ontdekken.’