Lokale publieke omroepen krijgen vanaf 2028 hun basisfinanciering rechtstreeks van het Rijk. De Eerste Kamer heeft ingestemd met een nieuw omroepstelsel, waarin het aantal omroepen daalt van ruim 200 naar maximaal 80. Het beschikbare budget stijgt structureel van circa 13 miljoen naar 31 miljoen euro.
Eerste Kamer akkoord: rijk neemt financiering lokale omroepen over van gemeenten
Lokale omroepen krijgen vanaf 2028 rechtstreeks geld van het Rijk. Hun aantal daalt naar maximaal 80, het budget stijgt naar 31 miljoen.
De wetswijziging moet een einde maken aan de onzekere financiële positie van veel lokale omroepen. Door hun beperkte omvang hebben zij op veel plekken onvoldoende journalistieke capaciteit. Schaalvergroting en een vast budget moeten ruimte bieden voor professionalisering en betere berichtgeving over de lokale politiek en samenleving.
Minder afhankelijk
De huidige financiering loopt via het gemeentefonds. In het nieuwe stelsel keert het Rijk het geld rechtstreeks uit aan de omroepen. Zij krijgen daarmee voor vijf jaar zekerheid over hun budget. Volgens het kabinet maakt die verandering omroepen minder afhankelijk van gemeenten, waarover zij ook kritisch moeten berichten. Daarmee moet hun positie als waakhond van de lokale democratie sterker worden. Gemeenten mogen bovenop de rijksbijdrage wel zelf geld beschikbaar blijven stellen aan hun lokale omroep.
Meerdere gemeenten
De overblijvende omroepen krijgen een duidelijke streekfunctie en gaan vaker meerdere gemeenten bedienen. De streekindeling is tot stand gekomen in samenwerking tussen de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Veel omroepen werken vooruitlopend op de verandering al samen of bereiden samenwerking voor.
De NLPO krijgt bovendien een wettelijke taak als samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de sector. De grotere organisaties moeten een stevigere basis krijgen voor onder meer verslagen van raadsvergaderingen, wijkreportages en berichtgeving over cultuur en sport.
Het nieuwe stelsel gaat op 1 januari 2028 in. Medio november begint het Commissariaat voor de Media met de procedure voor het aanwijzen van de toekomstige omroepen. Voor gemeenten en omroepen betekent dit dat zij hun samenwerking en organisatie moeten voorbereiden op een omroep die een groter gebied bedient.
Twijfels over schaalvergroting
De hervorming stuitte eerder op twijfels in de Tweede Kamer en bij de Raad van State. Verschillende fracties vroegen waarom het maximum van tachtig omroepen wettelijk moest worden vastgelegd en vreesden dat kleinere gemeenten en dorpskernen minder aandacht zouden krijgen. De Raad van State vond onvoldoende onderbouwd dat schaalvergroting en rijksfinanciering de lokale journalistiek daadwerkelijk versterken. Het adviesorgaan waarschuwde dat grotere omroepen juist verder van de lokale gemeenschap kunnen komen te staan en vond het maximum te star: als een omroepgebied te groot blijkt, moet splitsing mogelijk blijven.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.