Lijkenbestuur

De verkiezingen zijn achter de rug en nieuwe bestuurders trekken de gemeentehuizen binnen. Omdat we in een democratie niet van beroepspolitici houden, hebben wij lekenbestuur: burgers zoals wijzelf die het beste met de gemeenschap voorhebben. Vol enthousiasme willen zij aan de slag met hun plannen. Maar besturen blijkt ook te bestaan uit de verantwoordelijkheid voor de erfenis van je voorgangers. Inclusief de zaken waar niemand het liever over heeft.

De grondexploitatie die te optimistisch is. Het it-systeem dat ‘bijna’ werkt. Jeugdzorgcontracten die net wat anders uitpakken dan bedoeld. Het is verleidelijk om bij elk probleem naar je voorganger te wijzen. Maar dat is weinig effectief: jij wordt afgerekend op wat jij doet met de erfenis. Als nieuwe bestuurder baal je enorm van de lijken in de kast. Hoe heeft het kunnen gebeuren? Jij zal ze voortvarend opruimen!

Met de ambtenaren ga je aan de slag om die tegenvallende grondexploitatie te verbeteren, en je leert dat je die ‘grex’ moet noemen. Jouw partij vindt dat er in het plangebied ook een wijkpark moet komen. Je ambtenaren kijken bedenkelijk. Daar wordt de grex niet beter van. De ambtenaren stellen voor om alle opties goed uit te schrijven, zodat college en gemeenteraad een keuze kunnen maken. Jij voelt aan dat dit het einde betekent van jouw wijkpark. Misschien kan de opbrengst van een paar kavels wat hoger ingerekend worden? De huidige markt ziet er immers prima uit. Verheugd kijk je naar de nieuwe cijfers: het eerste lijk is opgeruimd.

Dan het it-systeem. De ambtenaren geven aan dat er aanvullend krediet aan de gemeenteraad moet worden gevraagd om de ontwikkeling af te ronden. Je hebt geen zin om jouw politieke krediet te verspillen aan de shit van je voorganger. ‘Ik wil een andere oplossing!’, eis je indringend van de ambtenaren. ‘We zouden de verdere ontwikkelkosten kunnen dekken uit het budget voor onderhoud van onze andere systemen’, is het timide antwoord. ‘Opgelost’, roep je verheugd, en je luistert half naar het vervolg: ‘maar dat betekent wel dat de continuïteit van systemen in gevaar komt’.

Opgetogen over je vermogen om problemen op te lossen, ga je koffie drinken met je collega van financiën over het tekort op de jeugdzorg. Structureel extra geld zit er niet in. Maar de algemene reserve is ruim genoeg om de komende paar jaar een tekort op te vangen. Je collega stelt je een politieke deal voor: jij spant je in om het tekort terug te brengen, en voor zover dat niet lukt zal de coalitie in deze bestuursperiode accepteren dat het restant tekort ten laste komt van de algemene reserve. Weer een lijk opgeruimd!

Als de ontwerpbegroting in het college van B&W besproken wordt, vraagt de burgemeester of jij nog vraagstukken hebt die je wilt bespreken. Je zwijgt. Je collega’s zeggen niets. Ze zijn allang blij dat zij niet hoeven te bloeden voor jouw problemen. Ondertussen denkt iedereen: hoor ik daar in de verte niet een kastdeur kraken?