De vergoeding voor het tellen van stemmen verschilt sterk per gemeente. Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen betaalt Almere stemmentellers 100 euro voor een avond werk, terwijl Arnhem volstaat met 35 euro. Dat blijkt uit een inventarisatie van BNR onder de twintig grootste gemeenten van Nederland.
Grote verschillen in vergoeding stemmentellers
Almere betaalt drie keer zoveel als Arnhem.
Volgens John Bijl, directeur van het Periklesinstituut, zijn die verschillen goed te verklaren. ‘Het is een kwestie van vraag en aanbod’, zegt hij. ‘Almere heeft waarschijnlijk meer moeite om vrijwilligers te vinden dan Arnhem en betaalt daarom meer.’
Tijd-voor-tijdregeling
Gemeenten zijn vrij om zelf te bepalen hoeveel zij stemmentellers betalen, bevestigt een woordvoerder van de Kiesraad. Gemiddeld ligt de vergoeding rond de 60 euro per avond, maar de verschillen zijn aanzienlijk. Naast Almere betaalt ook Enschede relatief veel met 75 euro. Arnhem en Utrecht zitten juist aan de onderkant, met respectievelijk 35 en 40 euro. Zwolle vormt een uitzondering en betaalt stemmentellers per uur: 16,44 euro bruto, met een toeslag van 50 procent na tien uur ’s avonds.
Naast externe vrijwilligers zetten gemeenten steeds vaker ambtenaren in bij het tellen van stemmen. Wanneer zij overuren maken, kunnen deze via een tijd-voor-tijdregeling later worden opgenomen als verlof. ‘Als je in je eigen organisatie genoeg mensen hebt die kunnen helpen, hoef je waarschijnlijk ook minder te betalen voor externe stemmentellers’, zegt Bijl.
Veel partijen en lijsten
In zes van de twintig gemeenten waar BNR navraag deed, waaronder Groningen en Den Bosch, worden op de verkiezingsavond geen extra stemmentellers ingezet. Daar tellen alleen de stembureauleden en de voorzitter de stemmen. Extra tellers worden pas de dag erna ingezet, wanneer de stemmen op kandidaatsniveau worden verwerkt. In vrijwel alle grote gemeenten wordt op de verkiezingsavond alleen op lijstniveau geteld.
Dat is volgens Bijl geen toeval. ‘Als er op de verkiezingsavond geen extra stemmentellers zijn, komt dat meestal doordat er veel partijen en lijsten op het stembiljet staan en er veel stemmen binnen komen’, zegt hij. ‘In Schiermonnikoog is het allemaal niet zo moeilijk, maar in Rotterdam heb je al gauw 300.000 stemmen.’
Ook bij de vergoedingen voor stembureauleden en voorzitters bestaan grote verschillen. Die lopen uiteen van 90 tot 250 euro voor leden en kunnen voor voorzitters oplopen tot 300 euro. Vaak hangt dit samen met de lengte van de werkdag. In sommige gemeenten zijn stembureauleden van vroeg in de ochtend tot diep in de nacht actief.
Risico's
Bijl waarschuwt voor de risico’s daarvan. ‘Het is echt opletten geblazen met stemmen tellen. Als je de hele dag aanwezig moet zijn, ben je écht heel moe tegen die tijd’, zegt hij. ‘Het lijkt me een stuk zorgvuldiger om het op te splitsen.’ Veel gemeenten werken daarom met shifts, waarbij verschillende ploegen elkaar aflossen.
Tot slot pleit Bijl voor bredere maatschappelijke ruimte om bij te dragen aan verkiezingen. ‘Ik pleit er, uit principiële redenen, voor dat meer mensen vrij krijgen om zich in te zetten voor de democratie, niet alleen ambtenaren.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.