De gemeenteraden van Leidschendam-Voorburg, Papendrecht en Tiel evenaren vandaag (2 november 2026) het formatierecord van Vlieland uit 2022. En om dat er niets op wijst dat zij vandaag nog een nieuwe coalitie en college aanwijzen, gaan zij dat formatierecord van 229 dagen ook breken.
Drie gemeenten breken formatierecord Vlieland
De gemeenten Leidschendam-Voorburg, Papendrecht en Tiel gaan het formatierecord van Vlieland van 229 dagen aanstaande dinsdag verbreken.
Nieuwe coalities
Op 18 maart 2026 gingen de kiezers voor de gemeenteraadsverkiezingen naar de stembus. In 337 gemeenten is op basis van de uitslag van die verkiezingen een nieuwe coalitie gemaakt en zijn nieuwe wethouders benoemd. Het overgrote deel, 324 gemeenten, waren voor de zomervakantie klaar. Zestien gemeenten moesten na de zomer verder en daarvan zijn er dertien die de formatie inmiddels hebben afgerond, met in oktober De Bilt en Zutphen als laatste.
Evenaring record
Drie gemeenten zijn echter nog niet klaar: Leidschendam-Voorburg, Papendrecht en Tiel. Dit drietal evenaart vandaag (2 november) het formatierecord uit 2022 van 229 dagen uit Vlieland. Er wijst niets op dat deze drie vandaag nog een nieuwe coalitie en wethouders aanwijzen. Zij gaan daarom een nieuw historisch formatierecord vestigen. Wie van deze drie het laatste klaar zal zijn, is ongewis.
Gebrek aan vertrouwen
Het gebrek aan onderling vertrouwen binnen de fracties in de raad is het gemeenschappelijke probleem in Leidschendam-Voorburg, Tiel en Papendrecht om tot een afronding van de formatie te komen. Toch zijn er belangrijke verschillen. In Leidschendam-Voorburg spitst de formatie zich toe op de vraag of recreatiegebied Vlietland groen moet blijven of juist bebouwd moet worden om financiële claims van projectontwikkelaars te voorkomen. Twee formatiepogingen strandden al op dit thema en het is nog onduidelijk hoe de huidige formerende partijen (VVD, D66 en CDA) dit varkentje willen gaan wassen. De drie partijen lieten dit weekend wel weten rond te zijn, maar het blijft nog even onduidelijk wat de inhoud van de gemaakte afspraken is.
Brede middencoalitie
In Papendrecht zijn zes partijen met een minimale meerderheid in de raad bezig om een nieuwe, brede middencoalitie te vormen. De keuze voor deze zes werd gemaakt nadat afgelopen zomer op het allerlaatste moment de benoeming van een college met de PVV als grootste partij werd afgeblazen. De grote uitdaging voor de brede middencoalitie is om afspraken te maken over wie wel en niet wethouders mag leveren en welke compensatie daarvoor in het bijzonder aan de eenmansfracties in deze coalitie inhoudelijk wordt geboden.
Het trage drietal zorgt ervoor dat de gemiddelde formatieduur na de raadsverkiezingen van 2026 de grens van negentig dagen breekt
Verziekt tot op het bot
De grootste uitdaging lijkt de formatie van een nieuw college in het Gelderse Tiel. Daar ging het afgelopen zomer helemaal mis nadat bekend werd dat oud-burgemeester Frank van der Meijden gezegd zou hebben dat er wethouders betrokken waren bij zaken uit het straf- en bestuursrecht. Dat leidde tot het opstappen van alle wethouders in een poging om te laten zien wie juist het meest integer was. Het maakte vooral duidelijk dat de Tielse bestuurscultuur tot op het bot verziekt is. De Gelderse commissaris van de koning moest er zelfs aan te pas komen om de raad op te roepen twee tijdelijke zakenwethouders aan te wijzen, nadat een formatiepoging met FvD was gestrand. Of en wanneer er een nieuw college komt, is volstrekt onduidelijk.
All-time formatierecord
Leidschendam-Voorburg, Papendrecht en Tiel ‘strijden’ om het nieuwe formatierecord. Het lijkt erop dat Leidschendam-Voorburg en Papendrecht dichter bij een nieuw college zijn dan Tiel. In de Haagse randgemeente lijkt de afronding van de formatie na het recent bereikte akkoord mogelijk in de eerste helft van november. Dat laat onverlet dat deze drie gemeenten de twijfelachtige eer hebben dat zij het all-time formatierecord uit 2022 van Vlieland van 229 dagen op 3 november breken.
Tabel duur langste formatie na raadsverkiezingen
Na GR 2006 – Winterswijk – 100 dagen
Na GR 2010 – Diemen – 127 dagen
Na GR 2014 – Zutphen – 100 dagen
Na GR 2018 – Enkhuizen – 188 dagen
Na GR 2022 – Vlieland – 229 dagen
Na GR 2026 – Leidschendam-Voorburg, Tiel en Papendrecht – meer dan 229 dagen
Bron: www.decollegetafel.nl
Formatieduur langer
Tot 2002 moesten gemeenteraden binnen zes weken na de raadsverkiezingen verplicht klaar zijn met het formeren van een nieuwe coalitie en het benoemen van nieuwe wethouders. Sinds 2002 is de duur van de formatie vrijgegeven, maar ook steeds langer geworden. In 2014 was de landelijk gemiddelde formatieduur 49 dagen. Vier jaar geleden was dat al 83 dagen. Het trage drietal Leidschendam-Voorburg, Papendrecht en Tiel zorgt ervoor dat de gemiddelde formatieduur na de raadsverkiezingen van 2026 de grens van negentig dagen breekt.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.