De plannen van D66, VVD en CDA om te bezuinigen op zorg en sociale zekerheid en de AOW-leeftijd verder te verhogen, vergroten het risico dat kwetsbare groepen harder worden geraakt en dat de ongelijkheid toeneemt. Daarvoor waarschuwt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een reflectie op het coalitieakkoord Aan de slag.
SCP: Kwetsbare groepen lopen risico door plannen coalitie
‘Vooral maatregelen rond zorg, sociale zekerheid en langer doorwerken kunnen ongelijkheid vergroten’, stelt directeur Karen van Oudenhoven
Volgens SCP-directeur Karen van Oudenhoven toont het akkoord ambitie om grote maatschappelijke vraagstukken aan te pakken, maar is het onzeker of kwetsbare groepen voldoende worden beschermd. ‘Vooral maatregelen rond zorg, sociale zekerheid en langer doorwerken kunnen ongelijkheid vergroten’, stelt zij.
Achterstanden
Het planbureau benadrukt dat bij de verdere uitwerking van het akkoord expliciet moet worden gekeken naar de effecten op verschillende groepen in de samenleving. Zo wordt voorkomen dat bestaande achterstanden groter worden of nieuwe kwetsbare groepen ontstaan.
Want hoewel de coalitiepartijen volgens het SCP explicieter dan voorheen kiezen voor plannen die de kwaliteit van leven op langere termijn versterken, ontbreekt het aan een brede analyse van de gevolgen voor ongelijkheid. ‘Digitale ongelijkheid, verschillen in gezonde levensverwachting en sociaal-maatschappelijke effecten van klimaatbeleid worden nauwelijks benoemd’, schrijft het planbureau.
‘Zwaar geleund op gemeenschapszin’
Daarnaast verwacht de coalitie veel van buurten en lokale initiatieven bij het voorkomen en oplossen van maatschappelijke problemen. Investeringen in sociale infrastructuur – zoals buurtcentra, ontmoetingsplekken en scholen – bieden volgens het SCP kansen, maar blijven beperkt in verhouding tot de uitgesproken ambities, zeker gezien de financiële druk op gemeenten. ‘Er wordt zwaar geleund op gemeenschapszin, terwijl daar beperkte investeringen tegenover staan’, signaleert het wetenschappelijk instituut.
Burgerparticipatie
Ook legt het akkoord veel verantwoordelijkheden bij burgers, zoals meer zelfredzaamheid en meer belasting betalen. Hoewel de uitgestoken hand richting maatschappelijke organisaties de binding met de samenleving indirect versterkt, is volgens het planbureau burgerparticipatie nauwelijks zichtbaar. Dat terwijl direct meepraten of meebeslissen beleid responsiever en effectiever kan maken. Maar dat krijgt weinig aandacht, merkt het SCP op: ‘Het akkoord vraagt veel van burgers, maar heeft weinig oog voor burgerparticipatie’.
Armoede
Afgelopen vrijdag kwam het Centraal Planbureau (CPB) ook al met een analyse van het coalitieakkoord. Het onderzoeksinstituut becijferde dat door de keuzes van het kersverse kabinet-Jetten het aantal mensen in armoede toeneemt. Bij ongewijzigd beleid zou 2,5 procent van de Nederlanders in 2030 in armoede leven, maar door de coalitie plannen stijgt dat licht naar 2,7 procent. De toename komt vooral door lagere uitkeringen en hogere belastingen op werk. Ook nemen zorgkosten toe, met name door het hogere eigen risico en een lagere zorgtoeslag.
Reacties: 2
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Het is geen populaire boodschap maar de oplossing behoort op dit moment
-ook om de arbeidsmigratie te temperen- niet te worden gezocht in het verhogen van de AOW-leeftijd, maar in méér en langer werken door de categorie werkenden.
Dit kan het beste gebeuren door:
-het verlengen van de werktijd. Een 40-urige werkweek moet weer de maat worden.
-de hoogte van de toeslagen zoveel als mogelijk te koppelen aan het totaal aantal gewerkte uren per week, zowel voor alleenstaanden als voor tweeverdieners.
In de gegeven situatie dient ombuigen dan wel bezuinigingen plaats te vinden op alle taken. De mate waarin is afhankelijk van de noodzaak en prioriteitstelling binnen de taken van een efficiënt opererende Compacte Overheid.