Door een fout in het Gemeentelijke Incidenten Registratiesysteem (GIR) zijn eerdere cijfers over fysieke agressie tegen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) vertekend. Dat blijkt uit onderzoek van Controle Alt Delete. De gemeenteraad is inmiddels op de hoogte gesteld. In de raad zijn schriftelijke vragen gesteld.
Geweld tegen Amsterdamse boa’s blijkt veel minder
De gemeente Amsterdam heeft meldingen van agressie en geweld tegen boa’s jarenlang onjuist geregistreerd.
Invoering wapenstok
De kwestie raakt direct aan het politieke debat over de uitrusting van boa’s. Amsterdam experimenteert sinds 2021 met de invoering van de wapenstok. Volgens het college gebeurde dat vanuit goed werkgeverschap, vanwege een ‘constante stroom van agressie’ tegen handhavers. Controle Alt Delete, dat zich al langer kritisch opstelt tegenover uitbreiding van geweldsmiddelen, onderzocht eerder de periode 2020-2022. Daaruit bleek dat fysiek geweld tegen boa’s daalde, ook in teams zonder wapenstok.
Opvallende verschillen
Bij een herhaling van dat onderzoek over 2023 en 2024 stuitte de organisatie op opvallende verschillen. Zo bleek dat wanneer een boa in het GIR bij ‘fysieke agressie’ het vakje ‘niet van toepassing’ aanvinkte na bijvoorbeeld een belediging, de melding in de hoofdrapportage toch als fysieke agressie werd geregistreerd. Die systeemfout is begin 2025 hersteld.
Impact aanzienlijk
Volgens de gemeente zijn registraties daardoor jarenlang onjuist ingevoerd. Het landelijke GIR-systeem stelt dat de data technisch correct waren opgeslagen, maar minder goed vindbaar. Feit is dat fysieke agressie te vaak in de rapportages terechtkwam. Correctie achteraf zou betekenen dat alle dossiers handmatig moeten worden doorgelopen. Dat noemt de gemeente praktisch onuitvoerbaar.
De impact op de cijfers is aanzienlijk. In 2025 registreerde Amsterdam 158 incidenten van fysieke agressie tegen circa 400 boa’s (fte). In 2024 waren dat er nog 260. Omgerekend daalde het aantal incidenten per fte van 0,7 naar 0,4: een afname van 39 procent. Tegelijkertijd steeg het aantal fte licht, met 4,4 procent.
Geweld tegen zaken
Of die daling daadwerkelijk wijst op minder geweld, is onduidelijk. De gewijzigde registratie maakt vergelijking met eerdere jaren problematisch. Het is niet vast te stellen of de afname het gevolg is van de pilot met de wapenstok, van de correctie in het GIR of van andere factoren.
Daarnaast wordt in het GIR ‘geweld tegen zaken’, zoals vernieling, standaard onder fysieke agressie geschaard. Volgens de gemeente ging het in de periode 2023-2025 om circa 10 procent van de meldingen binnen die categorie. Hoewel vernieling vaak samengaat met geweld tegen personen, is dat niet per definitie het geval.
Ook technische problemen beïnvloeden de cijfers. In november was er een storing waardoor meldingen via de computer niet mogelijk waren. In januari viel bovendien de mobiele app definitief uit. Meldingen kunnen nu alleen nog via een webportaal worden gedaan, wat volgens handhavers omslachtig is en mogelijk de meldingsbereidheid drukt.
Meerdere fracties in de Amsterdamse gemeenteraad willen van burgemeester Femke Halsema weten hoe het komt dat er verkeerde cijfers zijn gepubliceerd, meldt het ANP. ‘Als fysieke agressie tegen boa's jarenlang overgerapporteerd werd, wat betekent deze bevinding voor al het onderzoek dat is gedaan naar de pilot met de wapenstok in Amsterdam?’, vragen de fracties van GroenLinks, D66, Denk en De Vonk aan het college.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Dit is natuurlijk geen systeemfout maar gewoon een vorm van fraude. Men heeft in de gemeente Amsterdam al jaren een chronisch integriteitsprobleem om onnavolgbare doelen te bereiken.