Meeste centrumgemeenten schenden regels rond opvang daklozen

Meer dan 60 procent van de centrumgemeenten overtreedt de regels bij het afwijzen van mensen voor de daklozenopvang. Dat blijkt uit onderzoek van journalist Tom Lash voor De Correspondent. In 27 van de in totaal 44 centrumgemeenten ontvangen aanvragers niet standaard een formeel besluit, waardoor zij geen bezwaar kunnen maken of naar de bestuursrechter kunnen stappen.

In verschillende gemeenten krijgen mensen die worden geweigerd voor opvang – bijvoorbeeld omdat zij als ‘te zelfredzaam’ worden beoordeeld – geen officiële beschikking. Dat is in strijd met de Wmo 2015, waar de daklozenopvang onder valt. Zonder zo’n besluit ontbreekt de mogelijkheid tot bezwaar en beroep, waardoor betrokkenen rechtsbescherming mislopen.

Beschikkingsvrij werken

Lash vroeg alle 44 centrumgemeenten – verantwoordelijk voor opvang in hun regio – naar hun werkwijze. Alleen Breda reageerde niet. Uit de antwoorden blijkt dat 27 gemeenten zogenoemd ‘beschikkingsvrij’ werken. In deze gemeenten wordt pas een beschikking verstrekt als iemand expliciet aangeeft bezwaar te willen maken, terwijl het voor deze kwetsbare groep niet vanzelfsprekend is dat zij die mogelijkheid kennen.

Onjuist

Volgens Kees-Willem Bruggeman, raadsheer bij de Centrale Raad van Beroep en deskundige op het gebied van de Wmo 2015, is deze werkwijze onjuist. ‘Het niet sturen van een beschikking is vrijwel altijd in strijd met het stelsel van het Algemene Bestuursrecht’, zegt hij tegen De Correspondent. Het Algemeen Bestuursrecht is er juist op ingericht om burgers te beschermen door besluiten van de overheid te toetsen, maar dan moet er wel een besluit worden genomen. ‘Wel kun je in beroep gaan tegen het uitblijven van een besluit’, zo legt Bruggeman uit. ‘Maar dan heb je vaak toch een jurist nodig die je op die mogelijkheid wijst.’

Reactie minister

Minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk (CDA) wijst de werkwijze van deze gemeenten af. In een reactie stelt zij dat gemeenten bij een aanvraag altijd een formeel en gemotiveerd besluit moeten nemen. ‘Ik vind het belangrijk dat alle dakloze mensen een formele aanvraag kunnen doen, en de rechtsbescherming hebben om in bezwaar te gaan tegen een besluit van de gemeente. Ik hoop dan ook dat gemeenten rekening houden in hun besluitvorming met de kwetsbare groep mensen om wie dit gaat,’ zegt Sterk tegen De Correspondent.