'Kindermarteling' in Spanje: Ook bij gemeenten ligt verantwoordelijkheid

Lisa Westerveld, PRO-Tweede Kamerlid, stelde vragen aan minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport over een onderzoek van Nieuwsuur met schokkende resultaten over extreme behandelmethodes van jongeren met gedragsproblemen die naar Spanje werden gestuurd. Deze week beantwoorde de minister de Kamervragen. Hieruit blijkt dat Sterk gemeenten heeft gevraagd de plaatsingen van jeugdigen in het buitenland waar mogelijk op te schorten.

Extreme behandelmethodes in Huize Soria

Jarenlang werden jongeren met gedragsproblemen door Nederlandse organisaties naar Huize Soria gestuurd, een 'gezinshuis' in Spanje. Daar kregen ze te maken met extreme behandelmethodes, die experts bestempelen als 'structurele mishandeling en kindermarteling', blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Tientallen miljoenen euro's aan zorggeld zijn naar dit Spaanse 'zorghuis' gegaan. Volgens Nieuwsuur wisten grote jeugdhulpaanbieders, gemeenten en jeugdbeschermingsorganisaties van de aanpak in het huis.

Ook gemeenten verantwoordelijk voor toezicht en ingrijpen

Deze week kreeg de Tweede Kamer antwoord van de minister op de gestelde Kamervragen. In de beantwoording gaat de minister ook in op de rol van gemeenten. Zo zijn gemeenten verantwoordelijk zijn voor het toezicht en het ingrijpen. 'Gemeenten hebben op grond van de jeugdwet de wettelijke plicht om kwalitatief goede jeugdhulp aan te bieden. Daar vallen ook de toegepaste methodieken onder', schrijft de minister.

'Deze plicht is ook van toepassing op jeugdhulp in het buitenland. Een gemeente, gecertificeerde instelling of jeugdhulpaanbieder die ervoor kiest jeugdhulp in het buitenland in te zetten, moet zich ervan vergewissen dat wordt voldaan aan de in Nederland geldende eisen, de internationale regelgeving en de wet- en regelgeving van het ontvangende land.' Kortom, volgens de minister moeten gemeenten die ervoor kiezen jeugdhulp in het buitenland in te zetten, er zeker van zijn dat wordt voldaan aan de Nederlandse eisen en internationale wet- en regelgeving.

Schort plaatsing in het buitenland op

De minister werkt momenteel aan wetgeving waarin wordt vastgelegd dat alleen bij hoge uitzondering in het buitenland zorg aangeboden mag worden. 'In afwachting van deze
wetswijziging heb ik gemeenten gevraagd om nieuwe plaatsingen van jeugdigen in het buitenland waar mogelijk op te schorten, totdat nieuwe regelgeving van kracht
is', schrijft de minister aan de Kamer. Ze roept gemeenten op 'uiterst terughoudend' om te gaan met plaatsingen in het buitenland.

De minister heeft gemeenten gevraagd een overzicht te maken van welke jeugdigen op dit moment in het buitenland zijn geplaatst en of zij daar passende jeugdhulp ontvangen. Als de juiste procedure niet is gevolgd, wil de minister dat gemeenten dit alsnog gaan doen.

Gemeente moet financieel toezicht houden

Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat tientallen miljoenen euro's naar deze zeer omstreden methode is gegaan. Hierover wijst de minister ook naar gemeenten. Die zijn verantwoordelijk voor 'de rechtmatigheid van gedeclareerde zorg op grond van de Jeugdwet'. Gemeenten moeten volgens de minister dus ook financieel toezicht houden op een doelmatige besteding van de middelen.