Overslaan en naar de inhoud gaan

Gezondheid zet meer mensen op afstand van arbeidsmarkt

Steeds meer niet-werkenden ervaren door hun gezondheid sterke belemmeringen om werk te vinden.

Persoon bedient een aangepast toetsenbord met gekleurde toetsen en een blauwe trackball op een tafel.
Aangepast toetsenbord en trackball, een hulpmiddel dat werken mogelijk maakt voor mensen met een beperking. - Shutterstock

De arbeidsmarkt blijft krap, maar toch is er een groeiende groep niet-werkenden die door gezondheidsproblemen niet aan de bak komt. In 2025 ging het om 867.000 mensen, blijkt uit onderzoek van het CBS. Drie jaar eerder waren dat er 828.000.

Die groei zit volledig bij mensen die vanwege ziekte of arbeidsongeschiktheid geen werk zoeken en daarvoor ook niet beschikbaar zijn. De groep die ondanks sterke belemmeringen wel werkt zoekt of op korte termijn aan de slag kan, bleef vrijwel even groot. Het feit dat er personeelstekorten zijn, leidt er dus niet vanzelf toe dat meer mensen met gezondheidsproblemen de weg naar werk vinden, zo blijkt uit het onderzoek.

Gezonde reserve slinkt

Een steeds groter deel van de gezonde mensen werkt al, constateert het CBS. Onder degenen die geen betaald werk hebben, neemt het aantal mensen met een langdurige beperking juist toe: van 41 procent in 2021 naar 45 procent in 2025.

Dat komt niet doordat het totale aantal niet-werkenden met een beperking sterk groeide. Dat bleef rond de 1,6 miljoen schommelen, terwijl de totale groep zonder werk kleiner werd. Wel verschoof de samenstelling: meer niet-werkenden hebben een ernstige beperking, minder een niet-ernstige.

Ook voor de langere termijn biedt het onderzoek weinig uitzicht op een snelle toestroom. Twee derde van de mensen onder de AOW-leeftijd die vanwege ziekte of arbeidsongeschiktheid niet werken, verwacht waarschijnlijk of zeker niet meer aan de slag te gaan. Bij mensen die er aan twijfelen of ze ooit nog aan het werk kunnen gaan, is hun gezondheid de belangrijkste factor.

Beperking sluit werk niet uit

Het onderzoek laat echter ook zien dat een beperking betaald werk niet hoeft uit te sluiten. Het aantal werkenden met een langdurige beperking nam namelijk tussen 2021 en 2025 toe met 165.000 naar 1,6 miljoen. Die stijging was naar verhouding sterker dan de groei van het totale aantal werkenden.

Vooral de ernst van de beperking maakt verschil. Van de mensen met een niet-ernstige beperking heeft 57 procent betaald werk. Bij een ernstige beperking is dat 19 procent, tegenover 82 procent onder mensen zonder langdurige beperking. Die verschillen worden op hogere leeftijd doorgaans groter.

Ook wie werkt, kan tegen grenzen aanlopen. Onder sociaal werkers, groeps- en woonbegeleiders ervaart 27 procent belemmeringen door een langdurige ziekte, aandoening of handicap. Bij verzorgenden is dat 31 procent. Werknemers in managementfuncties worden aanzienlijk minder vaak belemmerd.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Eerder aan de grens

Gezondheidsproblemen raken bovendien het vermogen om langer door te werken. Werknemers van 55 tot 75 jaar die sterke belemmeringen ervaren, denken hun huidige werk lichamelijk en geestelijk tot bijna hun 65ste te kunnen volhouden. Leeftijdgenoten zonder arbeidsbelemmeringen verwachten dat tot bijna hun 68ste te kunnen.

Daar komt bij dat werknemers met een arbeidsbelemmering hun kansen op een andere baan of functie lager inschatten. Ook zijn zij minder vaak tevreden met hun werk.

Businesspartnership voor de publieke sector

Businesspartnership voor de publieke sector

Krapte op de arbeidsmarkt en toenemende druk op mensen en middelen vragen om scherpe keuzes. Als HR- of financieel adviseur in de publieke sector speel jij een sleutelrol in het adviseren over capaciteit, inzetbaarheid en duurzame inzet van medewerkers. Maar hoe zorg je dat jouw advies écht landt bij het management? Leer hoe je als businesspartner strategisch positie inneemt en bijdraagt aan doordachte beslissingen over mensen en middelen.

schrijf u vandaag nog in

Maak Binnenlands Bestuur uw voorkeursbron in Google

Met een nieuwe Google-functie bepaalt u nu zelf welke bronnen u als eerste ziet wanneer u zoekt. Zo mist u nooit meer het laatste nieuws van Binnenlands Bestuur.

Voeg Binnenlands Bestuur toe aan Google

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in