Bij de meeste gemeenten is beweegstimulering voor kinderen van nul tot vier jaar nog onvoldoende structureel ingebed. Meer dan de helft van de gemeenten wil zich hier niet extra voor inzetten of zegt dit nog niet te weten. Dat blijkt uit een vandaag verschenen rapport van het Mulier Instituut, een onderzoeksbureau dat zich richt op sport en bewegen.
Gemeenten zetten jonge kinderen nog weinig aan tot bewegen
De beperkte aandacht is opmerkelijk, omdat meer bewegen voor jonge kinderen expliciet onderdeel is van Sportakkoord II
Via de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) kunnen gemeenten functionarissen inzetten om deelname aan onder andere sport te stimuleren. In alle gemeenten is ten minste één BRC-functionaris actief. Toch houdt slechts een op de drie ondervraagde functionarissen zich maandelijks of vaker bezig met kinderen van nul tot vier jaar.
Aanzienlijk minder
Uit eerder onderzoek bleek al dat deze leeftijdsgroep relatief weinig aandacht krijgt. In 2025 zette 55 procent van de gemeenten BRC-functionarissen in voor kinderen van nul tot vier jaar. Dat is aanzienlijk minder dan voor de leeftijdsgroep vier tot twaalf jaar (94 procent). De cijfers zeggen overigens niet per definitie iets over de totale inzet van BRC-functionarissen binnen een gemeente. Taken kunnen over meerdere medewerkers en functieprofielen zijn verdeeld, zo nuanceren de onderzoekers.
Zorgelijk
Toch vindt het Mulier Instituut de beperkte aandacht zorgelijk. De eerste levensjaren zijn volgens de onderzoekers belangrijk voor de ontwikkeling van motorische vaardigheden en het opdoen van positieve ervaringen met bewegen. ‘Daarnaast is deze periode belangrijk voor het ontwikkelen van actieve gewoonten. Daarom is juist specifieke aandacht voor deze jonge doelgroep van belang’, benadrukken de auteurs van het rapport.
Geen extra inzet
Dat lijkt echter nog niet overal op de gemeentelijke agenda te staan. Meer dan de helft van de gemeenten geeft aan zich niet extra te willen inzetten voor beweegstimulering bij jonge kinderen of weet nog niet of dat gebeurt. Opvallend is dat de gemeenten die het niet weten voornamelijk gemeenten zijn met beleid gericht op nul- tot twaalfjarigen. ‘Dit kan erop wijzen dat het belang van beweegstimulering voor specifiek de jonge doelgroep nog niet overal bekend is en op de agenda staat’, schrijven de onderzoekers.
Gebrek aan uren en financiële middelen
De beperkte aandacht is opmerkelijk, omdat meer bewegen voor jonge kinderen expliciet onderdeel is van Sportakkoord II. Dat akkoord ging in april 2023 van start en heeft als doel sport en bewegen voor iedereen toegankelijk te maken. Uit recente monitoring van dit Sportakkoord komt naar voren dat nul- tot vierjarigen niet in alle gemeenten (meer) aandacht krijgen. Gemeenten noemen verschillende belemmeringen voor extra inzet, zoals een gebrek aan uren en financiële middelen.
Samenwerking
Het merendeel van de gemeenten en BRC-functionarissen werken samen met kinderdagverblijven, peuteropvang of (sport)verenigingen. Met andere gemeentelijke afdelingen wordt daarentegen weinig samengewerkt. Dat kan erop wijzen dat beweegstimulering voor jonge kinderen vooral binnen afzonderlijke beleidsterreinen wordt georganiseerd en minder vaak gezamenlijk wordt opgepakt.
Incidenteel
De kinderopvang biedt volgens de onderzoekers juist een belangrijke kans om veel jonge kinderen te bereiken. De samenwerking met BRC-functionarissen is daar echter vaak incidenteel. Eerder onderzoek van het Mulier Instituut uit 2026 liet al zien dat kinderdagverblijven en de peuteropvang de samenwerking met gemeenten als incidenteel bestempelen.
Achterblijvende samenwerking
BRC-functionarissen zeggen behoefte te hebben aan sterkere samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld door meer ‘commitment’ en enthousiasme van partners. Vooral de samenwerking met ouders, de jeugdgezondheidszorg en verloskundigen blijft volgens het onderzoek achter.
Fietsen, lopen, steppen
Ook ‘actieve mobiliteit’ van jonge kinderen staat nog beperkt op de gemeentelijke agenda. Het gaat daarbij om bewegen tijdens het verplaatsen, bijvoorbeeld door te lopen, te fietsen of te steppen. Volgens de onderzoekers kan dat bijdragen aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid beweging van kinderen. Maar ander recent onderzoek laat zien dat slechts een kwart van de basisschoolkinderen dagelijks naar school fietst. Dat terwijl juist op jonge leeftijd leren fietsen en ervaring opdoen in het verkeer volgens het Mulier Instituut kan bijdragen aan meer en veiliger fietsen op latere leeftijd. Ook kan vroeg leren lopen en fietsen helpen bij het ontwikkelen van actieve gewoonten.
Onzekere toekomst
De toekomst van de gemeentelijke inzet op jonge kinderen is bovendien onzeker. Sportakkoord II loopt dit jaar af en krijgt geen vervolg. Daarmee verdwijnen ook de bijbehorende financiële middelen. De onderzoekers verwachten dat gemeenten daardoor nog minder ruimte hebben om beweegstimulering voor nul- tot vierjarigen structureel te verankeren. Ook de huidige Brede Regeling Combinatiefuncties loopt dit jaar af. Sinds 2008 wordt met meerjarige regelingen gewerkt die periodiek worden bijgesteld. Hoewel de verwachting is dat er een vervolg komt, is nog niet duidelijk hoe de regeling er vanaf 2027 uitziet. ‘Deze onzekerheid maakt het voor gemeenten lastig om plannen te maken voor de lange termijn’, concluderen de auteurs.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.