ATR kraakt onderbouwing nieuwe regels voor schuldhulp

Mensen met schulden kunnen bij het afhandelen daarvan geholpen worden door gemeenten of beroepsbeoefenaren. Het kabinet wil wettelijk vastleggen aan welke voorwaarden zij daarbij moeten voldoen. Maar de onderbouwing van die nieuwe regels schiet op een aantal punten tekort, concludeert het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR). Zo is onvoldoende duidelijk waarom bepaalde beroepsgroepen wel en andere niet schulden mogen regelen. Ook zijn er vragen over het toezicht.

Schuldregelaars kunnen namens mensen met schulden en zonder tussenkomst van de rechter afspraken maken met schuldeisers over de afbetaling of kwijtschelding van schulden. Als dit niet lukt, dan kan alsnog een oplossing via de rechter worden afgedwongen. Dit wordt ook wel schuldregelen genoemd. Het kabinet wil de voorwaarden hiervoor vastleggen in de nieuwe Wet schuldregelen, die onder meer de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening wijzigt.

Verbod

Bepaalde beroepsbeoefenaren, waaronder advocaten, accountants en notarissen, zijn uitgezonderd van het verbod op het regelen van schulden. Volgens het ATR is onvoldoende onderbouwd waarom juist deze beroepsgroepen een uitzondering krijgen. Financieel dienstverleners vallen bijvoorbeeld niet onder de uitzondering. ‘Deze afbakening roept vragen op die niet in de toelichting worden beantwoord’, schrijft het college.

Het ATR wil dat per beroepsgroep wordt toegelicht in hoeverre die nu al actief is met het regelen van schulden, hoe vaak daarbij problemen ontstaan en welke andere beroepsgroepen zijn overwogen voor een uitzondering. Ook moet volgens het college worden uitgelegd waarom uiteindelijk van die uitzonderingen is afgezien.

‘Niet bevoegd of toegerust’

Bij het toezicht op beroepsbeoefenaren zet het ATR eveneens vraagtekens. Het wetsvoorstel bepaalt dat de bestaande toezichthouders van de verschillende beroepsgroepen verantwoordelijk worden voor het toezicht op het regelen van schulden. ‘Het is de vraag of het gebruikelijke toezicht verenigbaar is met het toezicht op de activiteiten in het kader van het regelen van schulden’, merkt het college op. ‘Zij lijken niet bevoegd of toegerust om het toezicht uit te voeren.’

‘Sluit niet aan bij dagelijkse praktijk’

Daarnaast bepaalt het voorstel dat beroepsbeoefenaren die schulden regelen dit persoonlijk moeten doen. Zij mogen deze werkzaamheden bijvoorbeeld niet laten uitvoeren door andere medewerkers binnen hun organisatie. ‘Dit sluit niet aan bij de dagelijkse praktijk van het werken in teams’, aldus het ATR. Het college pleit daarom voor meer ruimte om schuldregelactiviteiten binnen de eigen organisatie te laten uitvoeren.

Inzichtelijk

Het ATR noemt het stelsel rond het regelen van schulden ‘complex’. Juist daarom moet volgens het college duidelijker worden gemaakt hoe de nieuwe wet zich verhoudt tot bestaande wet- en regelgeving en andere beleidsinitiatieven. ‘Dat is (nog) niet gebeurd op alle – mogelijk relevante – punten.’ Ook de gevolgen voor de regeldruk zijn volgens het adviescollege nog onvoldoende in kaart gebracht. Het kabinet moet die alsnog inzichtelijk maken, vindt het ATR.

Zorgen over uitvoering

Het Adviescollege toetsing regeldruk is niet de enige partij die de nodige kritiek heeft op het wetsvoorstel. Medio augustus benadrukten de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Divosa, de vereniging van leidinggevenden in het gemeentelijk sociaal domein, dat de nieuwe wet wel uitvoerbaar moet zijn.