Volgens gemeentekoepel VNG kan er niet langer om heen worden gedraaid dat de Omgevingswet weeffouten bevat die hersteld moeten worden. ‘Gemeenten agenderen knelpunten als het confettikanon van losse aanvragen en meldingen al langer, maar kregen steeds te horen dat eerst de evaluatie moest worden afgewacht’, schrijft de VNG. Aanleiding is het nieuwste rapport van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), dat beschrijft dat de Omgevingswet de kwetsbaarheden vergroot in het stelsel van Vergunning, Toezicht en Handhaving.
VNG: wacht niet met de problemen van Omgevingswet tot evaluatie
Gemeentekoepel reageert op het kritische rapport van de Rli.
Ook de Rli zelf verdraagt geen uitstel meer. ‘We hebben regelmatig sussende opmerkingen gehoord: de wet is pas tweeënhalf jaar van kracht, het zijn kinderziektes, dit was ingecalculeerd’, schreef de raad vorige week. ‘Onze boodschap is evenwel: negeer niet de praktijksignalen en zorgen uit het hier en nu.’
Lijden aan
Het betreffende rapport, dat is gebaseerd op gesprekken met gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten, beschrijft dat toezichthouders door de Omgevingswet lijden onder een versnippering van vergunningaanvragen en een zwakkere informatiepositie, terwijl de grotere hoeveelheid open normen soms leiden tot ‘welles-nietesdiscussies’ tussen toezichthouders, handhavers, en bedrijven.
De Rli pleit voor een nieuw Programma ‘Toezicht en Handhaving onder de Omgevingswet’, waarin ministeries, overhedenkoepels, omgevingsdiensten, en werkgeversorganisaties samenwerken aan oplossingen. Maar van dat voorstel is de gemeentekoepel VNG niet gecharmeerd: ‘Verbeteringen horen thuis in bestaande structuren en lopende trajecten. Niet nog meer overleg en evaluatie, maar daadwerkelijk aanpassen van wet en digitaal stelsel.’
Extra werk
De knelpunten zijn volgens de VNG voor een deel ook digitaal en financieel van aard. Wat het eerste betreft, schrijft de koepel: ‘Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zorgt nu voor extra werk in plaats van minder, bijvoorbeeld door een Vergunningcheck die onvoldoende duidelijkheid geeft en een moeizame koppeling met zaaksystemen.’
Daarnaast zou de Omgevingswet een grotere inzet vereisen van gemeenten en omgevingswet, maar staan daar geen leges tegenover. De VNG vraagt het rijk om een systematische oplossing, en vooral ook niet te bezuinigen.
De officiële evaluatie van de Omgevingswet, die in 2024 van kracht werd, staat gepland voor 2029. Wel brengt de Evaluatiecommissie Omgevingswet tot die tijd vier keer een reflectierapport uit. In de editie over 2025 was een deelconclusie dat het ‘lang niet op alle fronten de goede kant’ op gaat.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.