Gemeenten moeten straks beter uitleggen waarom ze het in bepaalde wijken moeilijker maken om woningen op te kopen voor de verhuur. En ook mag die opkoopbescherming alleen nog worden ingezet in wijken waar de leefbaarheid onder druk staat. Dat schrijft minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan de Tweede Kamer.
Boekholt scherpt regels opkoopbescherming aan
Zo'n 70 gemeenten zetten het middel in, maar onderzoekers zijn kritisch op de proportionaliteit en de onderbouwing van de maatregel.
Starters
De minister reageert daarbij op een evaluatie van de opkoopbescherming. Die bestaat sinds 2022 en geeft gemeenten de mogelijkheid om in bepaalde wijken kopers te verplichten in hun woning te gaan wonen. Dat moest verhuur tegengaan en de onder meer de kansen voor starters op de woningmarkt verbeteren. Ook wilde het kabinet het destijds voor malafide verhuurders moeilijker maken om pandjes aan te schaffen. Tot slot moest opkoopbescherming ervoor zorgen dat de leefbaarheid in wijken zou verbeteren.
Maar uit de evaluatie blijkt dat het instrument ‘geen effectief middel meer is voor het verbeteren van de slaagkans voor koopstarters’, schrijft Boekholt. Ook voor het tegengaan van malafide verhuur zijn andere instrumenten nuttiger. Dat komt onder meer omdat de markt is veranderd door de komst van bijvoorbeeld de Wet betaalbare huur en de wet goed verhuurderschap.
Zeventig gemeenten
Desondanks hadden begin dit jaar zo’n zeventig gemeenten de oploopbescherming in hun regels opgenomen, schrijft Boekholt. De onderzoekers zijn in hun evaluatie echter kritisch op de manier waarop gemeenten het middel inzetten. Zo is de inzet niet altijd proportioneel, en is de onderbouwing ervan ondermaats. Zo wordt niet altijd toegelicht waar een prijspeil is gebaseerd is en ontbreekt ook vaak een analyse die aantoont waarom opkoopbescherming in een bepaalde wijk nodig is.
Boekholt stelt daarom voor om de opkoopbescherming alleen nog in te zetten wanneer de leefbaarheid in het geding is. Zo is het verloop in private huurwoningen vaak hoger dan bij koopwoningen. Ook blijft de sociale samenhang in stand wanneer meer mensen in staat zijn een huis te kopen in hun eigen wijk of dorp. Gemeenten moeten straks wel beter onderbouwen waarom ze het middel inzetten.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.