Tijdelijk verbod op staalslakken verlengd tot begin 2027

De noodregeling die het gebruik van staalslakken sinds vorig jaar zomer verbiedt, blijft een half jaar langer gelden. Dat liet staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat donderdag weten aan de Tweede Kamer. Dat betekent dat tot in elk geval 23 januari volgend jaar staalslakken niet op het land gebruikt mogen worden als het gaat om een laagdikte groter dan een halve meter, of als mensen er via hun huid, mond of ogen mee in aanraking kunnen komen. Het praktische gevolg is dat dit steenachtige restproduct van de staalproductie door Tata Steel voorlopig niet gebruikt mag worden als halfverharding voor bijvoorbeeld fietspaden, en ook maar beperkt als zandvervanger bij geluidswallen of viaducten.

RIVM

De reden voor deze verlenging van een half jaar is dat het RIVM voldoende tijd moet hebben voor onderzoeken naar onder meer de gezondheidsrisico’s van de zuurtegraad van de kalk die in de staalslakken zit, waarvan de hoge pH-waarde irritaties kan veroorzaken. Ook is gebleken dat bij het gebruik van staalslakken in de infrastructuur er vaak vervuiling van (grond)water optreedt. Op basis van de RIVM-studies wil Bertram eind dit jaar een besluit nemen over hoe het nu verder moet met het gebruik van staalslakken als een secundaire grondstof. Hoe zijn ze wel nog te gebruiken zonder risico op milieuschade of gezondheidsklachten?

In overleg

Na berichtgeving van de NOS afgelopen woensdag dat de RIVM-onderzoeken nog eens niet zijn gestart, gaf Bertram toe dat een deel van dit onderzoekswerk weliswaar afgelopen zomer al begon, maar dat voor een ander deel nog geen formele opdracht was verstrekt. Bertram wil zo snel mogelijk met het RIVM in overleg hoe alle onderzoeksresultaten eind dit jaar binnen kunnen zijn.

In een aparte Kamerbrief over het NOS-bericht, die vlak voor het commissiedebat verstuurd werd, staat over het tweede deel van het onderzoekswerk: ‘Eind september 2025 heeft het RIVM op hoofdlijnen gepresenteerd wat er nodig is en wat zij zouden kunnen betekenen, en ook wat zij niet kunnen doen. Vervolgens is dit verder uitgewerkt en in dialoog nader geconcretiseerd, hetgeen niet ongebruikelijk is voor dit soort complexe onderzoekstrajecten.’

Dit onderzoeksdeel richt zich op ‘de exacte gezondheidsrisico’s van direct contact met staalslak’ en of die mogelijke risico’s er ook bij andere toepassingen van staalslakken zijn.

Tata Steel

Ondertussen is er volgende week een plenair debat in de Tweede Kamer over de maatwerkafspraak die het rijk met Tata Steel maakt over de verduurzaming van het staalbedrijf. Opvallend is dat in de Joint Letter of Intent meerdere punten staan die de staalproducent het recht geven om het akkoord met het rijk op te zeggen. Dat is onder andere als rijksbeleid voor een zo hoge CO2-prijs zorgt dat het verdienmodel van Tata flinke averij oploopt. Maar ook als het rijk grote beperkingen oplegt aan de vermarkting van staalslag. Dit restproduct wordt vanuit Nederland vooral naar de Baltische landen geëxporteerd, en wordt ook in eigen land dus veel gebruikt. De verkoper van staalslagproducten is het bedrijf Pelt Hooykaas-IJmuiden, dat door de verlenging van de noodregeling tot begin volgend jaar opnieuw in zijn verdienmodel wordt geraakt.