Het heeft 2,6 miljard euro gekost: de landelijke stoppersregelingen tussen 2019 en 2025. Maar dat heeft wel een daling van de stikstofemissies uit stallen opgeleverd van minstens 18 procent. Dat schrijft de Algemene Rekenkamer in een nieuw rapport. Direct rond de beschermde Natura 2000-gebieden was de daling nog groter: in 2025 waren de emissies er 23 procent kleiner dan in 2019.
Stoppersregelingen: minstens 18 procent minder stalemissies
De Algemene Rekenkamer bekeek impact van de landelijke subsidies.
In totaal zijn de ammoniakemissies uit stallen van varkens-, kippen en rundveehouders in deze jaren gedaald van 59,9 kiloton naar 49,2 kiloton. De helft daarvan komt voor rekening van vijf van de acht stoppersregelingen die het landbouwministerie heeft ingevoerd. Er zijn geen cijfers bekend over de opbrengst van de drie andere regelingen, die provincies uitvoerden. De Algemene Rekenkamer keek overigens niet naar de emissies die vrijkomen bij het uitrijden van mest.
Ook los van de regelingen namen de emissies uit veestallen af. De andere helft van de reductie komt door stalinnovaties en door boeren die uit zichzelf minder dieren zijn gaan houden.
Een nieuwe regeling
Later dit jaar komt het huidige kabinet met nog weer een nieuwe stoppersregeling: de Vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr), die nog door de vorige landbouwminster Femke Wiersma in januari in consultatie is gebracht.
Wat opvalt met de eerdere regelingen is dat rundveehouders minder ontvankelijk zijn dan kippen- en varkenshouders. Bovendien worden de budgetten altijd weer onderbesteed. Er is de afgelopen jaren 2,6 miljard uitgegeven, terwijl er 4,2 miljard euro beschikbaar was. Dat komt doordat een aanzienlijk deel van de veehouders zich gaandeweg het proces alsnog terugtrekken, met als mogelijke reden dat de onzekerheid niet weggenomen wordt, de marktomstandigheden intussen veranderd zijn of veehouders het toch niet over hun hart kunnen verkrijgen te stoppen.
Vooral Veluwe en de Peel
Opvallend is dat het grootste deel van de stopperssubsidies beland zijn bij veehouders rond de Veluwe en de Peel, in het zuidoosten van Nederland. Hier zijn de stalemissies dan ook sterker gedaald dan op andere plekken in het land.
De Algemene Rekenkamer herinnert er in haar rapport aan dat de landelijke stikstofemissies de afgelopen decennia behoorlijk zijn verkleind: tussen 1990 en 2024 verminderde de ammoniakuitstoot met 67 procent, en de uitstoot van stikstofoxiden (met name door verkeer en industrie) met 76 procent. De voornaamste moeilijkheid is dat de ammoniakdaling de afgelopen tien jaar stagneerde.
De afgelopen jaren daalden de ammoniakemissies uit stallen harder dan het aantal gehouden dieren: het is een verschil van 18,7 procent versus 14,5 procent. Dat betekent dat niet alleen het verkleinen van de veestapel een impact heeft.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.