Droogte kost Nederland meer dan we denken

De droge jaren 2018, 2022 en 2026 maakten duidelijk dat voldoende zoetwater niet vanzelfsprekend is. Wanneer water schaars wordt, ontstaan zoetwatertekorten die gevolgen hebben voor natuur, landbouw, scheepvaart, industrie en drinkwatervoorziening. Toch is vaak onduidelijk waar deze gevolgen het grootst zijn en hoe ze zich opstapelen door de tijd. Om dat beter in beeld te brengen heeft de Algemene Rekenkamer, samen met onderzoekers van het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) van de Vrije Universiteit Amsterdam, de effecten van droogte in Nederland geanalyseerd. Met behulp van door het IVM ontwikkelde methoden is de gemiddelde jaarlijkse droogte-schade onderzocht over een periode van 26 jaar.

Schade in beeld

Schade door droogte laat zich niet altijd direct vertalen naar euro's. Daarom brengen we de gevolgen in beeld als een percentage verlies ten opzichte van de verwachte productie of kwaliteit, bijvoorbeeld door lagere landbouwopbrengsten, beperkingen voor de scheepvaart of verslechtering van natuur. De gemiddelde jaarlijkse schade maakt zichtbaar waar zoetwatertekorten structureel de grootste gevolgen hebben en helpt bij het afwegen van investeringen in maatregelen. Daarbij is het belangrijk te beseffen dat zelfs kleine jaarlijkse verliezen oplopen over de jaren heen: de effecten van terugkerende droge perioden en extreme droogtes stapelen zich in de loop van de tijd op.

De analyses laten bovendien zien dat de risico's verschillen tussen regio's. Door deze ruimtelijke patronen zichtbaar te maken, kunnen overheden en waterbeheerders beter afwegen waar maatregelen het meest urgent zijn. Dat is extra belangrijk omdat klimaatverandering naar verwachting zal leiden tot vaker voorkomende en intensere droogtes.

Inzichten uit de wetenschap

Het onderzoek laat zien hoe wetenschappelijke kennis kan helpen om complexe watervraagstukken concreet en bestuurlijk relevant te maken. Het IVM ondersteunt overheden en maatschappelijke organisaties met analyses, scenario's en risicobeoordelingen die bijdragen aan een klimaatbestendig Nederland.

Geinteresseerd in het hele onderzoek? Lees hier het volledige rapport van de algemene Rekenkamer.