Noord-Holland wil dat het Rijk de overbelasting van het elektriciteitsnet en het gebrek aan stikstofruimte als een nationale crisis behandelt. De twee vormen van schaarste zetten woningbouw, verduurzaming, mobiliteit en economische ontwikkeling in de provincie zwaar onder druk. In de huidige situatie kan slechts ongeveer 1 procent van de onderzochte ontwikkelingen doorgaan.
Noord-Holland: vol stroomnet en stikstofruimte is nationale crisis
De schaarste op het stroomnet en aan stikstofuimte zetten de ontwikkeling van vrijwel alle grote projecten in de provincie zwaar onder druk.
Dat blijkt uit een impactanalyse die adviesbureau Berenschot in opdracht van de provincie uitvoerde. Noord-Holland wil de resultaten gebruiken om prioriteiten te stellen, de lobby richting het Rijk aan te scherpen en na te gaan waar provinciale regels en procedures voor onnodige vertraging zorgen.
Netcongestie grootste belemmering
Van de twee knelpunten vormt netcongestie volgens Berenschot de grootste belemmering. Nederland wekt steeds meer duurzame elektriciteit op en gebruikt tegelijkertijd meer stroom, terwijl de capaciteit van het elektriciteitsnet onvoldoende snel groeit. Daardoor kunnen nieuwe woonwijken, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen niet altijd of niet tijdig worden aangesloten.
Zelfs als er meer stikstofruimte beschikbaar komt, blijven veel plannen steken door het volle stroomnet. Ook in het gunstigste onderzochte scenario kan slechts 43 procent van de ontwikkelingen doorgaan. Volgens de provincie toont dit aan dat de schaarste niet tijdelijk is, maar structureel doorwerkt in haar ruimtelijke en economische ambities.
De gevolgen zijn vooral groot voor de woningbouw. Van de nieuwbouwwoningen die nog moeten worden gerealiseerd, kan onder de huidige omstandigheden ongeveer 11 procent worden gebouwd. Ook de verduurzaming en uitbreiding van de industrie komen voor 2030 vrijwel niet van de grond. Hetzelfde geldt voor de geplande publieke laadinfrastructuur.
Projecten waarvoor geen nieuwe of zwaardere stroomaansluiting nodig is, kunnen wel doorgaan. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om woningisolatie en het afronden van natuurprojecten.
Bovengemiddeld geraakt
Noord-Holland verwacht dat de problemen op het elektriciteitsnet nog jarenlang voortduren. Uitbreiding kost veel tijd door vergunningprocedures, ruimtelijke inpassing en tekorten aan personeel en materieel. De provincie wordt naar eigen zeggen bovengemiddeld hard geraakt vanwege haar sterke economie, omvangrijke industrie, hoge concentratie datacenters en beperkte fysieke ruimte.
Tegelijkertijd is Noord-Holland voor oplossingen grotendeels afhankelijk van landelijke regelgeving, netbeheerders en voldoende uitvoeringscapaciteit. Daarom roept de provincie het Rijk op netcongestie als nationale crisis te behandelen en sneller wetgeving en maatregelen tot stand te brengen.
Voorrang voor energie-infrastructuur
De provincie onderzoekt intussen wat zij zelf kan doen. Zo kan zij ruimte reserveren voor kabels en elektriciteitsstations, procedures versnellen of overnemen en grond aankopen voor toekomstige uitbreidingen van het stroomnet. Energie-infrastructuur en maatregelen die de stikstofuitstoot verminderen, krijgen daarbij prioriteit.
Deze ingrepen lossen de schaarste echter niet volledig op. Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten moeten daarom bepalen welke ontwikkelingen voorrang krijgen, welke ambities worden vertraagd en welke plannen voorlopig niet haalbaar zijn.
‘Op eigen kracht alleen komen we er niet’, zegt commissaris van de Koning Arthur van Dijk. Volgens hem zijn ruimte op het stroomnet en binnen de stikstofregels noodzakelijke voorwaarden om de provinciale ambities te verwezenlijken. De keuzes worden de komende tijd uitgewerkt met gemeenten, netbeheerders, bedrijven, inwoners en andere betrokken partijen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.