De beschikbaarheid van drinkwater staat ernstig onder druk, waarschuwt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een nieuwe publicatie. Klimaatverandering, vervuiling en de groei van de Nederlandse economie en bevolking vormen een ‘existentiële bedreiging’ tussen nu en het jaar 2100.
Nieuwe oproep tot zorg over toekomstig drinkwater
Na eerdere waarschuwingen wijst nu ook het adviesorgaan Rli op zorgen over de toekomstige drinkwatervoorziening.
Door klimaatverandering worden droogtes naar verwachting langer en talrijker dan nu. Verder verergert verzilting en schommelen de waterstanden in de rivieren sterker.
Risico's
Terwijl het kabinet werkt aan plannen om de waterkwaliteit te verbeteren, ziet de Rli de risico's groeien. ‘Grond- en oppervlaktewater raken steeds verder vervuild door onder andere industriële stoffen, meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en medicijnresten.’ Door droogte kan vervuiling een nog groter probleem worden, want hoe lager een rivier staat, hoe meer gevaarlijke stoffen er naar verhouding in zitten.
Existentieel?
Met 'existentiële bedreiging' bedoelt de raad niet dat het voortbestaan van Nederland in gevaar komt, nuanceert Rli-voorzitter Jan Jacob van Dijk. Maar zonder ingrijpen wordt het ‘ongelooflijk duur’ om nog goed drinkwater te krijgen, of ontstaan er tekorten.
Het RIVM verwacht dat 100 miljoen kubieke meter drinkwater meer nodig is in 2030 vergeleken met 2020. De totale vraag was dat jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek meer dan 1,1 miljard kuub. Hoeveel water richting het eind van de eeuw nodig is, is onzeker, schrijft de Rli. Maar de raad weet wel zeker dat het drinkwatersysteem er niet klaar voor is.
Landelijke strategie
De drinkwatervoorziening kampt volgens de Rli onder meer met een gebrek aan waterreserves en ruimte. Waterbedrijven lopen tegen financiële regels aan en waterbesparing stagneert. Het kabinet moet met een ‘landelijke strategie’ komen en meer controle uitoefenen, vindt de raad. De landelijke overheid zou aandeelhouder van drinkwaterbedrijven moeten worden.
Eerder al gezegd
Veel van wat de Rli nu schrijft, kwam ook al aan bod in een rapport van het RIVM in 2023, in de actieagenda’s die de drinkwaterbedrijven begin 2025 naar buiten brachten, en in een drinkwateragenda van koepelorganisatie Vewin in september 2025. In juni werd met een vergelijkbare urgentie een Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd.
‘Beperk de vraag naar drinkwater door middel van beprijzing’, luidt een van de adviezen. Wie ‘excessief’ veel water gebruikt, zou volgens de raad een extra hoog tarief moeten betalen. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor mensen die tijdens een droogte hun zwembad vullen, aldus Rli-voorzitter Van Dijk.
Elk gezin
‘We zorgen ervoor dat er bij elk gezin gewoon drinkwater uit de kraan blijft komen, ook in geval van zoetwatertekorten bij droogte’, zegt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) in een reactie op het rapport.
Het drinkwatergebruik van huishoudens moet bovendien omlaag, adviseert de Rli. Karremans belooft op dit vlak een ‘nationale drinkwaterstrategie’ die eind volgend jaar moet verschijnen. Komende zomer komt er een campagne om mensen aan te moedigen zuiniger met water om te gaan.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.