Overslaan en naar de inhoud gaan

Groei bouwvergunningen door nieuwe prioriteiten stroomnet

‘Gemeenten hebben mogelijk nieuwbouwprojecten versneld vergund’, stelt het CBS.

Luchtfoto van een nieuwe woonwijk in Meerkerk, in Utrecht.
Luchtfoto van een nieuwe woonwijk in Meerkerk, in Utrecht. - ANP

In de maanden april en mei hebben gemeenten bovengemiddeld veel nieuwbouwwoningen vergund. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De laatste vier jaar zijn dat er in doorsnee 7.100, maar in april en mei waren dat er 8.500 en 10.800. Het CBS vermoedt dat dit te maken heeft met het besluit van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om per 1 juli 2026 woningen niet meer automatisch een netaansluiting te geven.

Sinds 1 juli moeten gemeenten in gebieden met netcongestie voorrang aanvragen bij de netbeheerders voor een aansluiting van nieuwe woningen op het stroomnet. Dit gebeurt op basis van een nieuw prioriteringskader van de marktautoriteit. Woningen worden daarin tot de basisbehoeften gerekend, dus krijgen nog steeds prioriteit maar worden niet meer vanzelfsprekend aangesloten.

De grootste prioriteit krijgen zogenaamde congestieverzachters, dus bijvoorbeeld batterijen die op de gebruikelijke piekmomenten zorgen dat er juist meer transportruimte op het stroomnet komt. Daarna komen de veiligheidsinstanties, zoals de gezondheidszorg en defensie. Als derde in rij volgen woningbouw, onderwijs, openbaar vervoer en telecommunicatie.

Niet betrouwbaar

Het CBS baseert zich wat betreft het aantal vergunde woningen op de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De cijfers over afgelopen juni en juli wil het bureau niet vrijgeven, omdat er twijfels zijn over de betrouwbaarheid ervan. ‘Er is een ongebruikelijke grote toename van de vergunde nieuwbouw zichtbaar’, schrijft het CBS als verklaring. Dat is volgens het bureau een gevolg van de invoering van het prioriteringskader en de omgang daarmee door gemeenten. ‘Het ministerie van BZK en de VNG hebben gemeenten geïnformeerd hoe zij met deze situatie om dienen te gaan’, meldt het CBS. ‘Nu blijkt dat sommige gemeenten een andere werkwijze hanteren die raakt aan de kwaliteit, uniformiteit en betrouwbaarheid van de BAG.’

De bouwkosten van alle vergunde woningen in het tweede kwartaal van 2026 zijn bijna het dubbele van de bouwkosten in hetzelfde kwartaal vorig jaar: 6,3 miljard nu versus 3,18 miljard toen. Ook dit zou te maken hebben met het op 1 juli van kracht geworden prioriteringskader. ‘Gemeenten hebben daarom mogelijk nieuwbouwprojecten versneld vergund’, stelt het CBS.

Gebouwde woningen

Het aantal gebouwde nieuwe woningen was in het tweede kwartaal van 2026 vrij gemiddeld: 16.430 woningen. Eind mei waren er in totaal 234.000 woningen die wel vergund zijn maar nog niet gebouwd. In april en mei was er een groei zichtbaar van 7300 nog ongebouwde woningen. ‘Er worden dus nog steeds meer woningen vergund dan gebouwd, gecorrigeerd voor het aantal afgeblazen bouwprojecten’, meldt het CBS. Dat is al een paar jaar zo.

Er zijn aanhoudend ongeveer 28.000 vacatures in de bouwsector. De prijzen van bouwmaterialen blijven stijgen, met 3,7 procent in de eerste drie maanden dit jaar en met 4,5 procent in de maanden daarna tot de zomer.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

De Omgevingswet: van wet naar uitvoering

De Omgevingswet: van wet naar uitvoering

Begrijp je hoe de Omgevingswet jouw rol in woningbouwprojecten beïnvloedt? Leer hoe je effectief samenwerkt en projecten succesvol realiseert.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in