Kustgemeenten: betere verzekering scheepsverkeer vereist

Zeeschepen onder de 300 ton zijn niet verzekeringsplichtig. ‘Dit wordt als onwenselijk ervaren, gezien de risico’s voor het milieu, de openbare orde en de bestuurlijke hinder’, schrijven tien kustgemeenten in een brief aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. Ze willen aanpassing van de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Zeeschepen.

Garnalenkotter

Aanleiding voor de brief is een aantal ongevallen voor de kust, waarbij een voortvarende aanpak om verdere schade te voorkomen achterwege bleef. De gemeenten verwijzen naar een in 2023 bij Zandvoort gestrande garnalenkotter, die pas na drie weken kon worden vlot getrokken. ‘Tijdens de langdurige periode van stranding leefde de zorg dat degene die de regie zou nemen en als eerste zou reageren, ook met de kosten zou worden geconfronteerd, aangezien het hier ging om een particuliere, onverzekerde eigenaar.’

Onwenselijk

De eigenaar van de kotter moest uiteindelijk via crowdfunding de benodigde financiën voor een bergingspoging bijeen brengen. ‘Deze werkwijze is echter onwenselijk en niet bedoeld als structurele oplossing’, schrijven de gemeenten. ‘Wij willen daarom onze zorg uitspreken over het feit dat zeeschepen onder de 300 ton niet verzekeringsplichtig zijn. Dit wordt als onwenselijk ervaren, gezien de risico’s voor het milieu, de openbare orde en de bestuurlijke hinder.’

Olie

Volgens de gemeenten hebben onverzekerde schepen mogelijk olie of andere schadelijke stoffen aan boord, ‘wat bij lekkage tot ernstige schade kan leiden. Dit heeft mogelijke impact op waterkeringen en het milieu.’ Ze halen een voorbeeld van een in 2000 voor de kust van gestrand Roemeens vrachtschip, dat olie lekte. ‘Omdat de eigenaar onverzekerd was, ontstond vertraging in de afhandeling, met risico’s voor milieu en veiligheid tot gevolg.’

Openbare orde

Naast milieuschade kunnen ook de openbare orde en de veiligheid in het geding raken. ‘Gestrande schepen hebben een aanzuigende werking op publiek, wat leidt tot gevaarlijke situaties en extra druk op handhaving en hulpdiensten. Een rommelige bergingsoperatie, mede door het ontbreken van een aanspreekbare verzekeraar, leidde tot vertraging.’

Overheden

Tot slot wijzen de gemeenten op bestuurlijke hinder. Onduidelijkheid over de verzekering kan leiden tot langdurige geschillen, bijvoorbeeld tussen Rijkswaterstaat en de eigenaar van het schip. ‘Verzekeraars vervullen doorgaans een essentiële rol in vertegenwoordiging, verantwoording en het dragen van financiële risico’s. Bij onverzekerde schepen ontbreekt deze schakel, wat leidt tot een zwaardere rol voor overheden en andere partijen.’

Verzekeringsplicht

Wat de kustgemeenten betreft moet de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Zeeschepen (WAz) worden aangepast, met name ten aanzien van de drempel van 300 ton waaronder een schipper zich niet hoeft te verzekeren. De gemeenten pleiten voor verlaging van die tonnagegrens. En in de kustzone (tot 20 zeemijl) zouden alle schepen met meer dan een kuub brandstof aan boord voortaan onder de verzekeringsplicht moeten vallen. De brief is ondertekend door de gemeenten Bergen, Beverwijk, Bloemendaal, Castricum, Den Helder, Heemskerk, Schagen, Texel, Velsen en Zandvoort.