Maak biodiversiteit zichtbaar en creëer zo investeringskansen

Auteur kennisbijdrage: Eric Smith

Elke lente overvalt het me opnieuw. Waar het landschap wekenlang vooral grijs en bruin was, barst het ineens los: frisgroen blad, bloeiende bermen in allerlei kleuren en vogels die je ’s ochtends wakker zingen. Biodiversiteit is op dit moment geen abstract begrip. Je ziet het, hoort het en voelt het. Diversiteit brengt leven, veerkracht en kwaliteit.

Maar kijk je beter naar veel van onze werkomgevingen, bedrijventerreinen, kantoren, logistieke hubs, infrastructuur of zelfs delen van de openbare ruimte dan blijft het beeld vaak onveranderd. Beton, asfalt en steen voeren de boventoon. Groen is beperkt tot een gazonrand of wat sierbeplanting met beperkte ecologische waarde.

Dit zijn plekken met lage biodiversiteit en lage natuurwaarde. Ze versnipperen leefgebieden en maken het voor soorten lastig om zich te verplaatsen. Tegelijkertijd zijn dit precies de locaties waar de grootste kansen liggen voor natuurherstel en verbetering, mits we weten waar we moeten beginnen.

En dat roept bij mij een eenvoudige maar essentiële vraag op: hoe staat het er vandaag écht voor met biodiversiteit binnen uw projecten, beleidskeuzes en assets? En wat zou er mogelijk zijn als u bewust stuurt?

Biodiversiteit geen vrijblijvende ambitie

In Nederland staat biodiversiteit inmiddels stevig op de bestuurlijke en strategische agenda.

• Voor bedrijven is biodiversiteit steeds vaker een materieel thema binnen CSRD, een onderdeel van ISO-managementsystemen en een expliciete verwachting van investeerders, klanten en medewerkers.
• Voor gemeenten speelt biodiversiteit een sleutelrol in ruimtelijke ordening, klimaatadaptatie, waterbeheer, gezondheid en de langetermijnwaarde van de openbare ruimte. Vaak onder budgetdruk en politieke afwegingen.
  

De ambitie is er. Wat vaak ontbreekt, is een praktische manier om keuzes te onderbouwen, prioriteiten te stellen en resultaten aan te tonen.

De meetuitdaging: goede bedoelingen zonder stuurinformatie

Er zijn talloze manieren om biodiversiteit te verbeteren: in de keten, via natuurherstel, of door het vergroenen van terreinen, infrastructuur en gebouwen. Deze maatregelen lopen uiteen in kosten, impact en haalbaarheid. Ofwel OPEX en CAPEX.

Bij veel organisaties hoor ik dezelfde vraag: Hoe maken we biodiversiteit concreet en vergelijkbaar, zodat het een volwaardige plek krijgt in besluitvorming? Zonder meetbare uitkomsten blijft biodiversiteit lastig te prioriteren. Hoe logisch de voordelen ook zijn, het verliest het vaak van investeringen die wél in cijfers zijn te vatten.

Biodiversity Net Gain: van actie naar cijfers

Daarom werken mijn collega’s en ik met Biodiversity Net Gain (BNG) analyses. Die maken biodiversiteit inzichtelijk, vergelijkbaar en bestuurbaar.

Een BNG-analyse:

• Brengt de huidige biodiversiteitswaarde van een gebied, project of beleid in kaart.
• Kwantificeert verlies en winst als gevolg van ingrepen.
• Vertaalt dit naar hectares en overzichtelijke kaarten, waardoor effecten direct zichtbaar worden.

Het resultaat is meer dan een getal. Het is een ruimtelijk verhaal dat:

• Laat zien waar biodiversiteit achteruitgaat of juist verbetert.
• Inzicht geeft waar natuurgebaseerde oplossingen ook bijdragen aan waterbeheer, hittestress of droogte.
• Voortgang door de tijd heen meetbaar en vergelijkbaar maakt.

Van meten naar een overtuigende businesscase

In projecten in en buiten Nederland zien we telkens hetzelfde patroon: zodra biodiversiteit meetbaar wordt, wordt ze bestuurbaar.

Gemeenten hebben baat bij BNG-analyses voor kostenramingen en scenario’s. We helpen hen inzicht krijgen waar beperkte middelen de meeste biodiversiteitswaarde opleveren, welke ontwerp- of beheerkeuzes écht verschil maken en waar slimme koppelkansen liggen met klimaatadaptatie en assetmanagement.

Ook voor bedrijven zien wij voordelen met deze aanpak. Denk aan robuuste en verdedigbare CSRD-rapportages, goed onderbouwde investeringsbeslissingen en bovenal transparante communicatie met auditors, investeerders en andere stakeholders.

In veel gevallen blijkt biodiversiteitspositief beheer sneller en betaalbaarder dan vooraf gedacht, mits het goed onderbouwd is.

Biodiversiteit waar besluitvormers iets mee kunnen

Ik ben ervan overtuigd dat biodiversiteit niet vaag, complex of ongrijpbaar hoeft te zijn. Met de juiste aanpak wordt het:

• Vergelijkbaar
• Transparant
• Investeerbaar
  

En vooral: een logisch onderdeel van bestaande plannings-, begrotings- en besluitvormingsprocessen.