RvS kraakt opnieuw verbod voorrang statushouders bij woning

De Raad van State (RvS) adviseert de Tweede Kamer af te zien van een initiatiefwetsvoorstel dat gemeenten verbiedt statushouders voorrang te geven bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Volgens het adviesorgaan is het voorstel in strijd met het grondwettelijke recht op gelijke behandeling en bemoeilijkt het gemeenten om in hun huisvestingsbeleid rekening te houden met de nadelige (start)positie van statushouders op de woningmarkt.

Het wetsvoorstel is ingediend door Tweede Kamerleden Mona Keijzer (Groep-lid Keijzer), René Claassen (Groep Markuszower) en Ranjith Clemminck (JA21). Zij willen gemeenten de mogelijkheid ontnemen om statushouders (personen met een verblijfsvergunning) vanwege hun status als statushouder voorrang te geven op de sociale huurmarkt.

Gelijkluidend voorstel

Het initiatiefvoorstel volgt op een eerder wetsvoorstel van het kabinet-Schoof over hetzelfde onderwerp, dat toen werd ingediend door minister Keijzer (Volkshuisvesting). Daarover bracht de Afdeling advisering van de Raad van State in september 2025 al een vernietigend advies uit. Naar aanleiding van afspraken in het coalitieakkoord trok de huidige minister van Volkshuisvesting Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) dat wetsvoorstel in. Claassen, Clemminck en Keijzer (nu als Kamerlid) hebben vervolgens een gelijkluidend voorstel als initiatiefwetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend.

Huisvestingsbeleid

In het eerdere advies stelde de RvS dat het afschaffen van de mogelijkheid om statushouders voorrang te verlenen in strijd is met het recht op gelijke behandeling, zoals dat onder meer is vastgelegd in artikel 1 van de Grondwet. Statushouders hebben een verblijfsstatus en zijn dus geen asielzoekers meer. Volgens de Raad bevinden zij zich, net als andere groepen woningzoekenden die voorrang kunnen krijgen, ‘in een duidelijke achterstandspositie’. Het wegnemen van de mogelijkheid om urgentie toe te kennen aan deze groep, maakt het voor gemeenten moeilijk om in hun huisvestingsbeleid rekening te houden met de nadelige (start)positie van statushouders op de woningmarkt. ‘De voorwaarden om de achterstandspositie weg te nemen, zullen niet snel zijn vervuld. Doordat er bovendien niets verandert aan de gemeentelijke taak te zorgen voor huisvesting van vergunninghouders, worden gemeentebesturen in een spagaat gebracht’, aldus de Raad van State.

Afzien

Omdat het initiatiefwetsvoorstel inhoudelijk niet afwijkt van het ingetrokken regeringsvoorstel, ziet de RvS geen reden om zijn oordeel te wijzigen. Het advies aan de Tweede Kamer blijft daarom ongewijzigd: zie af van het voorstel.