Zorgen VNG om doof kabinet

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) deelt de zorgen van de Raad voor het Openbaar Bestuur over de weigering van het kabinet in kaart te brengen met welke taken het rijk de gemeenten opzadelt en hoeveel geld ze daarvoor krijgen.

Disbalans

De Raad voor het Openbaar Bestuur reageerde eerder deze week verbaasd op de brief van het kabinet geen werk te maken van het oplossen van de disbalans in de financiële verhoudingen tussen het rijk en de decentrale overheden. De belangrijkste aanbeveling van de onafhankelijke adviesraad in twee rapporten om inzichtelijk te maken welke taken gemeenten allemaal in opdracht van het rijk uitvoeren – de medebewindstaken – legt het kabinet namelijk naast zich neer. ‘Verbazingwekkend en zorgelijk’, aldus de ROB.

Ontbreken overzicht

VNG-directeur Leonard Geluk zegt die zorgen te delen. ‘De kernvraag is of er voldoende inzicht is in welke taken gemeenten uitvoeren, hoeveel beleidsruimte zij daarbij hebben en of daar passende middelen tegenover staan. Volgens de ROB ontbreekt dat overzicht, waardoor lastig te beoordelen is of taken, bevoegdheden en middelen nog in balans zijn en of het parlement wetgeving goed kan controleren op uitvoerbaarheid en betaalbaarheid’, aldus Geluk in een post op LinkedIn.

Knelpunt

De reactie van dubbeldemissionair minister Rijkaart (Binnenlandse Zaken, BBB) bevat volgens hem wel een belangrijk signaal, omdat hij in zijn Kamerbrief de disbalans tussen taken, bevoegdheden en middelen erkent en bevestigt dat medebewindstaken in principe door het rijk moeten worden bekostigd. Geluk: ‘Het knelpunt zit in de vervolgstap. De minister kiest voor verkenning, gesprekken en monitoring, zonder vooraf helder te maken welke taken onder medebewind vallen en hoe die zich verhouden tot de financiering. Dat biedt te weinig houvast, juist nu beide Kamers om duidelijkheid vragen.’

Te technisch

Een gezamenlijk gesprek tussen rijk, gemeenten, provincies en koepels is volgens hem nodig om inhoud, beleidsruimte en bekostiging in samenhang te bespreken. ‘Zolang dat gesprek uitblijft, blijft onduidelijk hoeveel ruimte er is voor eigen beleid en worden het gemeentefonds en provinciefonds te veel gezien als technische instrumenten, terwijl zij de basis vormen onder sterke decentrale overheden’, stelt Geluk. ‘Het laatste wat we willen is dit gesprek vertragen. We willen graag bespreken hoe we ook echt verder komen. Dit is hard nodig.’