Noord-Brabant, Limburg en Zeeland roepen het rijk op de verdeling van rijksmusea en rijksmiddelen eerlijker te maken. Nu zijn rijksmusea en -collecties vooral in de Randstad geconcentreerd. De drie provincies hebben er welgeteld nul.
Zuidelijke provincies willen ook rijksmusea
Brabant, Limburg en Zeeland willen eind aan ‘een verdeling die zich telkens weer rond dezelfde ‘culture belt’ concentreert.’
Scheve verdeling
De scheve verdeling blijkt volgens de gedeputeerden van de drie provincies uit de erfgoedbegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Nederland telt 31 rijksmusea, verdeeld over 7 provincies. Daarvan liggen er 24 in de Randstad. Met die concentratie beweegt ook het geld mee: ruim 260 miljoen euro aan rijksbijdrage gaat jaarlijks naar rijksmusea en landt daarmee vooral in een beperkt deel van het land. Tegelijkertijd hebben vijf provincies – Noord-Brabant, Limburg, Zeeland, Groningen en Drenthe – geen enkel rijksmuseum.
Nationaal belang
‘Voor inwoners van Noord-Brabant, Limburg en Zeeland is er nauwelijks geld beschikbaar voor het behoud van collecties van nationaal belang’, stellen de drie provincies. Dat past in hun ogen niet bij het uitgangspunt dat cultuur en erfgoed van iedereen zijn.
‘Ook de drie zuidelijke provincies hebben een rijk erfgoed die het verdient om gezien én gewaardeerd te worden. Denk aan onze streektaal, grote volksculturele evenementen en unieke collecties. Ook die zijn onderdeel van ons nationaal erfgoed. We geloven dat iedereen in Nederland gelijke kansen moet krijgen om dit culturele aanbod te ervaren. Door landelijke middelen en aandacht eerlijker te verdelen, zorgen we ervoor dat de rijke tradities van de zuidelijke provincies volledig bijdragen aan het Nederlandse verhaal’, aldus Limburgs erfgoedgedeputeerde Jasper Kuntzelaers (PvdA).
Van Gogh
Zijn Brabantse collega Bas Maes deelt die kritiek. ‘Als het gaat om de spreiding van rijksgelden voor cultuur en erfgoed dan komen een aantal provincies – vaak die buiten de Randstad – er niet best vanaf. Noord-Brabant is er daar helaas een van. Dat zagen we eerder bij de verdeling van de cultuurfondsen en nu ook bij de verdeling van rijksmusea’, zegt de SP-gedeputeerde. ‘Van ruim een kwart miljard euro die daarheen gaat, landt er geen enkele euro onder de rivieren.’
Daarmee wordt volgens Brabant voorbijgegaan aan bijvoorbeeld de Van Gogh Collectie in het Noord-Brabants Museum, maar onder andere ook aan de collectie van oorlogsmuseum Overloon – een van ’s lands belangrijkste oorlogsmuseale verzamelingen en dus van nationale betekenis.
Panorama Mesdag
Het besluit om Panorama Mesdag in Den Haag per 1 januari 2026 de rijksmuseumstatus te geven is volgens de drie zuidelijke provincies een illustratie van hoe het systeem nu uitpakt: wanneer er een rijksmuseum bijkomt, gebeurt dat opnieuw in de Randstad. ‘Het voorbeeld laat ook zien dat de spreiding nog steeds niet vanzelf meebeweegt met de ambitie om cultuur van en voor heel Nederland te maken.’
Samen met Zeeuws erfgoedgedeputeerde Harry van der Maas (SGP) roepen Maes en Kuntzelaers de Tweede Kamer en het kabinet op om de spreiding van rijksmusea en rijksmiddelen zicht- en meetbaar evenwichtiger te maken, ‘in plaats van een verdeling die zich telkens weer rond dezelfde ‘culture belt’ concentreert.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.