Overslaan en naar de inhoud gaan

Alles wordt duurder, maar vooral het sociaal domein

Samen komen de totale begrote sociale uitgaven van gemeenten uit op 36,3 miljard euro.

Shutterstock duur
- Shutterstock

Gemeenten begroten voor 2026 5,8 procent meer lasten dan vorig jaar. Dat blijkt uit een analyse door het CBS op basis van de begrotingen. Op alle beleidsterreinen nemen de begrote lasten toe, maar de stijging is het grootst in het sociaal domein: met name op het gebied van Wmo, jeugdhulp, maatschappelijk werk, de aanpak van huiselijk geweld en vluchtelingenopvang.

Participatie

Bij andere onderdelen van het sociaal domein, bijvoorbeeld op het gebied van inkomensregelingen en participatie, is de groei minder groot, maar nog steeds groter dan in domeinen als onderwijs, veiligheid en economie. Samen komen de totale begrote sociale uitgaven uit op 36,3 miljard euro. Dat is 42,9 procent van alle begrote lasten, volgens de berekeningen van het CBS.

Kosten en baten achteraf doorgaans hoger

In totaal denken gemeenten in 2026 84,6 miljard euro uit te geven, een toename dus van 5,8 procent ten opzichte van vorig jaar. Die toename is kleiner dan in de drie jaren hiervoor. Vanaf 2017 zijn de begrote lasten met iets meer dan 30 miljard euro gestegen. In de praktijk vallen de werkelijke lasten achteraf bij de jaarrekening doorgaans nog een paar miljard hoger uit dan vooraf begroot. Omdat dit voor de baten nog meer het geval is komt het exploitatiesaldo achteraf vaak positiever uit dan vooraf bedacht.

Heffingen stijgen het hardst

Aan de batenkant begroten gemeenten voor 2026 in totaal 83,5 miljard euro. Cumulatief verwachten de lokale overheden dus een tekort van 1,1 miljard euro. 47 miljard is afkomstig uit het gemeentefonds, 15,3 miljard uit gemeentelijke heffingen. De rest zijn overige baten als specifieke uitkeringen, de grondexploitatie, renteopbrengsten, verhuur en dividenden. Het sterkst stijgen de lokale heffingen (6,5 procent). De baten uit het gemeentefonds nemen toe met 5,1 procent en de overige baten 5,0 procent.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Financieel inzicht voor leiders en strategen

Financieel inzicht voor leiders en strategen

Wil je beter begrijpen hoe financiële cijfers jouw beleidskeuzes beïnvloeden? Ontwikkel je strategisch inzicht en leer financiële informatie effectief te gebruiken als kompas voor beleid en resultaat.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in