Het rijk en de medeoverheden proberen om hun plannen op het gebied van informatiehuishouding en openbaarmaking beter op elkaar af te stemmen. Dat leidt tot veel breed ingestoken voornemens en enkele concrete formuleringen, zoals het plan om gezamenlijk de kosten te monitoren van het actief openbaar maken van informatie.
Wat kost actieve openbaarmaking?
Gemeenten en provincies gaan in kaart brengen hoeveel ze precies kwijt zijn aan deze verplichting uit de Wet open overheid.
Meer compensatie?
Komend jaar gaan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) samen een monitoringsinstrument ontwikkelen om de financiële consequenties van deze verplichting uit de Wet open overheid (Woo) in kaart te brengen. De monitor is bedoeld om te controleren of de gemeenten en provincies genoeg geld hebben gekregen om de werkelijke kosten te dekken. In 2029 zal worden bekeken of ze recht hebben op extra compensatie.
Het is een van de plannen uit de zogeheten gezamenlijke oplegger, die is gepubliceerd bij de meerjarenplannen voor informatiehuishouding en openbaarheid 2026–2030 van de rijksoverheid, de provincies, de gemeenten en de waterschappen. De gezamenlijke meerjarenplannen zijn opgesteld door de koepels van de decentrale overheden en door BZK. Op 19 december 2025 werden ze aangeboden aan de Tweede en Eerste Kamer.
Meer samen optrekken
Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) adviseerde de verschillende overheidslagen eerder om te komen tot meer samenhang tussen de plannen en tot meer en betere samenwerking. Dat leidt voorlopig nog niet tot één gezamenlijk meerjarenplan, maar wel tot een oplegger waarin het rijk en de medeoverheden uit de doeken doen hoe ze samen optrekken op het gebied van de digitale informatiehuishouding en de open overheid.
In 2026 wordt gewerkt aan één gezamenlijke visie op informatiehuishouding en één visie op open overheid. Ook komt er een gezamenlijke innovatieagenda. Het streven is om die in de eerste helft van het jaar op te leveren.
Meer actieve openbaarmaking
Het aantal informatiecategorieën waarvoor actieve openbaarmaking geldt, stijgt de komende jaren naar zeventien - momenteel zijn het er vijf. Wanneer de verplichtingsinstelling van de volgende tranches ingaat, is nog niet bekend. In de oplegger staat dat er ‘in nauwe afstemming aan de vaststelling van de data’ wordt gewerkt.
Een van de belangrijkste voorwaarden om tot deze verplichting uit de Woo over te kunnen gaan, is de ontwikkeling en de aansluiting van alle bestuursorganen op de generieke voorziening. Die Woo-voorziening moet ervoor zorgen dat iedereen eenvoudig kan zoeken in alle openbaar gemaakte informatie. Onderzoeksjournalistiekplatform Follow the Money berichtte onlangs dat die generieke voorziening (nog) langer op zich laat wachten.
Meer gezamenlijke instrumenten
Een ander plan is om alle bestaande meetinstrumenten voor monitoring van het verbeteren van de informatiehuishouding te versmelten tot één overheidsbreed meetinstrument voor monitoring. Hetzelfde geldt voor een monitor op open overheid. In 2027 worden de nieuwe overheidsbrede meetinstrumenten volgens de planning in gebruik genomen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.