Zieke ex-gemeenteambtenaar in de clinch met Coevorden

Een conflict tussen de gemeente Coevorden en een zieke ex-gemeenteambtenaar is opgeschaald nu integriteitsmelding(en) van de ex-gemeenteambtenaar door de Drentse cdk Agnes Mulder in behandeling zijn genomen. De integriteitsmeldingen gaan over de burgemeester en de gemeentesecretaris en hebben inmiddels ook de aandacht van het ministerie van BZK.

Meldingen van pesten

Eerder werden drie integriteitsmeldingen gedaan door één ambtenaar (hierna: de ex-gemeenteambtenaar, naam bij de redactie bekend), een ervaren jurist die op 1 februari 2024 in dienst kwam, maar wiens contract na 31 januari 2025 niet werd verlengd. De meldingen gingen over (het vermoeden van) pesten en discriminatie op de werkvloer door drie medewerkers, mogelijk vanwege de lhbtiq+-achtergrond van de ex-gemeenteambtenaar. De integriteitscommissie van de gemeente Coevorden gaf vorig jaar hierover (haar eerste) advies: de gemeentesecretaris hoefde geen onderzoek in te stellen naar de meldingen. De gemeentesecretaris volgde het advies niet op en besloot formeel onafhankelijk onderzoek instellen door een externe integriteitsdeskundige.

Geen integriteitsschending

Het toegezegde onafhankelijke integriteitsonderzoek werd uitgevoerd door Capra Advocaten. Die stelde vast dat ‘er geen sprake is van enig redelijk vermoeden van een integriteitsschending’. Ook van misstanden, niet-integer gedrag of ‘leugens’ van collega’s, zoals in de vorm van pestgedrag, was geen sprake, aldus de opsteller van het rapport. De werkgever nam de conclusies integraal over en zag geen aanleiding een externe instantie op de hoogte te stellen van de meldingen, het rapport of het standpunt van de werkgever.

Vooronderzoek voldeed niet

Uit informatie die Binnenlands Bestuur heeft ingezien, blijkt dat het hier ging om een ‘vooronderzoek’ dat ‘opnieuw’ is uitgevoerd, aangezien het vooronderzoek door de integriteitscommissie volgens de gemeente Coevorden ‘niet aan alle benodigde vereisten heeft voldaan’. Het onderzoek was ‘gericht op de vaststelling van de objectieve feiten’. ‘Het wordt uitgevoerd ter behartiging van het belang van de gemeente Coevorden, dat bestaat in het verkrijgen van een compleet zicht op de relevante feiten en omstandigheden.’ En: ‘De onderzoeker brengt de feiten en omstandigheden in beeld met het doel het verantwoordelijk bestuursorgaan in staat te stellen op basis daarvan zijn (juridische) positie te bepalen.’

'Witwassen' van ontslagdossier

Daar sloeg de nu ex-gemeenteambtenaar, die inmiddels arbeidsongeschikt is verklaard, op aan. ‘Er is een partijdige advocaat ingezet onder de vlag van een onafhankelijk integriteitsonderzoek’, aldus de ex-gemeenteambtenaar. ‘Het doel was niet waarheidsvinding, maar het “witwassen” van het ontslagdossier. Dit kwalificeert als misbruik van bevoegdheid (détournement de pouvoir) en misleiding.’ De ex-gemeenteambtenaar heeft het conceptrapport, in tegenstelling tot de beschuldigde ambtenaren, in eerste instantie niet mogen inzien. Afgelopen oktober gaf de gemeente deze ‘procedurele omissie’ toe. De ex-gemeenteambtenaar heeft een klacht tegen de advocaat ingediend bij de deken van de Orde van Advocaten ‘wegens het verhullen van deze partijdige rol en het accepteren van procesinstructies van de beklaagde bestuurder’.

Bewuste financiële uitputting

Hoewel de ex-gemeenteambtenaar stelt dat hij op grond van de gemeentelijke verordening formeel erkend is als ‘melder van misstanden’ en de procedure ter bescherming officieel op deze van toepassing is, werigert de gemeente volgens de ex-gemeenteambtenaar tot nu toe om de eraan gekoppelde wettelijke rechtsbescherming en verplichte kostenvergoeding toe te kennen. ‘Dit illustreert de bewuste financiële uitputting.’ Daarom is de ex-gemeenteambtenaar ook tegen de gemeentesecretaris en de burgemeester in het geweer gekomen.

Aansprakelijk gesteld

Ten eerste is de gemeente integraal aansprakelijk gesteld voor de ‘enorme materiële en immateriële schade’. De ex-gemeenteambtenaar heeft het over tienduizenden euro’s aan juridische kosten en dat hij door de ‘oneigenlijke druk’ en de ‘onheuse bejegening’ PTSS heeft opgelopen en daarom arbeidsongeschikt is verklaard. ‘Als de verzekeraar merkt dat sprake is van “roekeloos handelen”, dan keren ze niet uit. Dan zijn de kosten voor de eigen rekening van de gemeente, dus gemeenschapsgeld’, aldus de ex-gemeenteambtenaar. Omdat een reactie van het college uitbleef, heeft de ex-gemeenteambtenaar de gemeentesecretaris door de gerechtsdeurwaarder ook privé aansprakelijk gesteld op grond van bestuurdersaansprakelijkheid wegens ‘ernstig persoonlijk verwijt’, omdat deze de zorg voor de ambtenaar, een gang naar de bedrijfsarts, volgens de ex-gemeenteambtenaar zou hebben geblokkeerd.

Politie op privéadres

De ex-gemeenteambtenaar deed ook aangifte bij de Rijksrecherche tegen de burgemeester, gemeentesecretaris en drie ambtenaren vanwege ambtsmisdrijven. Dit gebeurde na een ‘escalatie’ half december 2025 ‘met de inzet van geüniformeerde politie op het privéadres van de zieke werknemer, gelegen buiten de gemeentegrenzen van Coevorden’, zoals de ambtenaar het zelf verwoordt. Een agent van het korps Coevorden kwamen een 'stopbrief' uitreiken in een andere gemeente, waarin een contactverbod werd geëist op basis van ‘angst voor de veiligheid’. De gemeentesecretaris zou zich niet meer veilig voelen door de gedragingen van de ex-gemeenteambtenaar. De ex-gemeenteambtenaar noemt dit ‘vals’, want enkele dagen eerder had de gemeentesecretaris tijdens een hoorzitting nog ‘grappend’ gezegd dat ze zo dichtbij elkaar wonen ‘dat ze bijna kunnen carpoolen’. Daar is een audio-opname van gemaakt die de ambtenaar boven water probeert te krijgen. Volgens hem probeert de gemeente probeert deze ‘koste wat kost achter te houden’.

Bewuste roekeloosheid

De inzet van de politie kwalificeert de ex-gemeenteambtenaar als ‘machtsmisbruik en ambtsdwang’ van Renze Bergsma, de burgemeester van Coevorden, ‘omdat die daar niet toe bevoegd was’. ‘De burgemeester van Coevorden heeft geen bevoegdheid om politie aan te sturen buiten zijn eigen gemeentegrenzen voor een civiel conflict.’ De ambtenaar spreekt van ‘bewuste roekeloosheid’, want ‘het bestuur was volledig op de hoogte van de ernstige medische toestand van de medewerker (PTSS)’. ‘Het sturen van geüniformeerde en bewapende politie naar zijn privéadres zie ik als een doelbewuste poging tot intimidatie.’ De ex-gemeenteambtenaar noemt het ‘een daad die thuishoort in een politiestaat, niet in een democratische rechtsstaat’. De ex-gemeenteambtenaar heeft daarom bij de burgemeester van zijn eigen gemeente geïnformeerd of die voorafgaand aan het politiebezoek (in)formeel contact hierover heeft gehad met de burgemeester van Coevorden. ‘Ik ben niet benaderd voor toestemming en/of ambtsbijstand’, aldus deze burgemeester. ‘Volgens mij is er in uw zaak geen sprake van verstoring van de openbare orde.’

Meldingen bij cdk

De ex-gemeenteambtenaar heeft twee ‘Meldingen Vermoeden Integriteitsschending door een politieke ambtsdrager’ ingediend bij de Drentse cdk Agnes Mulder, specifiek gericht tegen burgemeester Bergsma en tegen de gemeentesecretaris van Coevorden. De ambtenaar wijst erop dat de gemeentesecretaris zelf officiële documenten heeft ondertekend om géén integriteitsonderzoek naar haar eigen handelen in te stellen. ‘Door dit verzoek eigenhandig terzijde te schuiven, heeft zij haar positie misbruikt om controle op haar functioneren te blokkeren en waarheidsvinding te frustreren’, aldus de ex-gemeenteambtenaar. Inmiddels heeft de klachtencoördinator van de provincie bevestigd dat de integriteitsmeldingen inderdaad als zodanig zullen worden behandeld.

Formele Awb-klacht

Daarnaast heeft de ex-gemeenteambtenaar ook een formele Awb-klacht over de wijze waarop de cdk haar toezichthoudende taak heeft uitgeoefend ingediend. Eerst werd deze klacht gekwalificeerd als algemene klacht met een afhandelingstermijn van 14 weken, maar daar kan de ambtenaar in de toestand waarin deze verkeert, niet op wachten. Daarop is de klacht alsnog als Awb-klacht in behandeling genomen. De ex-gemeenteambtenaar verzocht ook om een persoonlijk gesprek met de cdk, maar daar heeft Mulder niet op gereageerd. Vorig jaar september had de ex-gemeenteambtenaar nog gewaarschuwd dat bij het uitblijven van ingrijpen de stap naar de Nationale Ombudsman en het Openbaar Ministerie onvermijdelijk zou zijn. Die stap heeft de ex-gemeenteambtenaar inmiddels ondernomen.

Dossier wordt dikker

En last but not least heeft de ex-gemeenteambtenaar contact gezocht met het ministerie van BZK. ‘Zij zijn op dossierniveau helemaal op de hoogte. Het lijkt erop dat ze ontvankelijk zijn voor nader onderzoek.’ De hele zaak put de ex-gemeenteambtenaar uit en de gang van zaken noemt deze ‘heel frustrerend’. En dan te bedenken dat de oplossing volgens deze heel simpel had kunnen zijn. ‘Had de schade gemeld bij de verzekeraar en mandaat gegeven om dit zakelijk af te wikkelen. Ik vroeg 25.000 euro schikkingsgeld, ze boden 10.000. De advocaat van de gemeente adviseerde het college meermaals om akkoord te gaan, maar het college deed dat niet.’ Het dossier wordt steeds dikker, weet de ex-gemeenteambtenaar. ‘De “papierberg” is gecreëerd door de gemeente zelf, door consequent de juridische weg te blokkeren en de feiten te verdraaien. Mijn uitgebreide correspondentie is geen teken van querulerend gedrag, maar een spiegel van het bestuurlijk onvermogen.’

Uitgebreide reactie

De gemeente Coevorden stuurde na lezing van bovenstaand verhaal een uitgebreide reactie. Daarin stelt ze dat het jaarcontract van de ambtenaar niet is verlengd, omdat ‘het functioneren niet aan de verwachtingen voldeed’. In een juridische procedure die door de ambtenaar hiertegen was aangespannen, gaf de kantonrechter de gemeente gelijk. Daarop ging de ambtenaar in hoger beroep. De uitspraak van het hof is op 2 maart. ‘Er zijn, onder andere via advocaten, meerdere pogingen ondernomen om met elkaar tot een oplossing te komen’, laat de gemeente verder weten. De ‘stopbrief’ is gestuurd vanwege de ‘aard, toon en frequentie’ van de berichten van de ambtenaar. Dat de burgemeester niet bevoegd was deze brief te sturen, ‘is een juridisch oordeel dat niet is gebaseerd op een rechterlijke uitspraak’.

Geen klokkenluider

De gemeente stelt dat de drie integriteitsmeldingen van de ex-gemeenteambtenaar in behandeling zijn genomen conform de Procedure Melden Integriteitsschending. ‘Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen een vermoeden van een misstand en een integriteitsschending. De onderzoeker kwam tot de conclusie dat geen sprake is van niet-integer gedrag of een misstand. De gemeente heeft betrokkene ook niet erkend als klokkenluider.’

Opnames zonder toestemming

Nadat het conceptrapport van Capra later alsnog aan de betrokkenen is voorgelegd, is een addendum opgesteld en heeft het college opnieuw een besluit genomen, vervolgt de gemeente. De suggestie dat de gang naar de bedrijfsarts zou zijn geblokkeerd is onjuist, aldus de gemeente. ‘Daarnaast zijn zonder toestemming opnames gemaakt van gesprekken met deze functionarissen.’ Het besluit om geen onderzoek in te stellen naar het handelen van de gemeentesecretaris is door het college genomen, stelt de gemeente. ‘Van het eigenhandig terzijde schuiven van een onderzoek, was geen sprake.’ Wel staat de handtekening van de gemeentesecretaris onder het bewuste document. Dit komt volgens haar omdat de loco-secretaris een van de beklaagden is en dus tegen haar een klacht liep van de ex-gemeenteambtenaar. ‘Zij kon dus niet tekenen en omdat het een collegebesluit is kan ik die wel ondertekenen.’

Aanzienlijke impact

De genoemde audio-opname is niet in het bezit van de gemeente, maar van een externe onderzoeker, en ‘wordt door de gemeente niet achtergehouden’, aldus de gemeente. De passage over het advies van de advocaat van de gemeente aan het college klopt volgens de gemeente ook niet. Tot slot merkt de gemeente op dat het onderzoek en de procedures, naast de betrokkene, meerdere andere medewerkers van de gemeente raken. ‘Ook hebben andere medewerkers (dan de drie beklaagden) zich tot de gemeentesecretaris gewend met klachten over betrokkene en hebben de acties van de oud-medewerker aanzienlijke impact gehad op zittende medewerkers en hun werkomgeving.’