Weggewerkte wethouder Beverwijk wil excuses

Er is geen grond voor nader integriteitsonderzoek naar aanleiding van de signalen van Beverwijkse ambtenaren over vermeend grensoverschrijdend gedrag van de inmiddels opgestapte wethouder Nevin Özütok (GroenLinks). Die conclusie trekt Berenschot uit een vooronderzoek dat niet openbaar is gemaakt. Maar burgemeester Martijn Smit en Özütok zelf bevestigen deze conclusie.

Uit de media

Raadsleden moesten uit regionale media vernemen dat er geen integriteitsonderzoek gaat plaatsvinden naar Özütok. De gemeente Beverwijk bracht dit zelf niet naar buiten, maar Özütok wel via het Noordhollands Dagblad. De voormalig wethouder eist wel publiekelijke erkenning en excuses, maar burgemeester Smit wil die vooralsnog niet geven. Nadat Özütok vorige week een boekje opendeed over de opmaat van haar vertrek, stelde raadslid Inge Rood van Ons Beverwijk mondelinge vragen in de laatste raadsvergadering voor de gemeenteraadsverkiezingen.

Heel vervelend

Rood had graag zelf van het college gehoord dat er geen grond was voor nader onderzoek. Ze wijst erop dat burgemeester Smit in dezelfde krant zegt dat de fractievoorzitters op de hoogte waren gesteld. ‘Maar hij zei er niet bij dat dat in een vergadering is geweest waar geheimhouding op rust. De fractievoorzitters mogen het niet eens delen met hun eigen fractie. Zo kon het dus gebeuren dat wij als raadsleden deze toch niet heel onbelangrijke conclusie uit te media moesten vernemen.’ Ze blijft het ‘heel vervelend’ vinden ‘dat we als raad deze periode vaak via andere kanalen onderwerpen tot ons kregen’. ‘Dat is gewoon niet handig als je pretendeert een transparant bestuur te zijn.’

Privacy waarborgen

Op de vraag of Smit de gemeenteraad tijdens haar laatste zitting alsnog wil meenemen in zijn interpretatie van het verloop en uitkomst van dit onderzoek, zegt Smit echter dat hij dat niet wenst te doen. Wel zegt hij dat er zestien mensen betrokkenen zijn bij dit onderzoek en de gemeente daar ook direct contact mee onderhoudt. De burgemeester vindt de openbare raadsvergadering ‘geen punt om dat te doen’. ‘Bovendien zijn beide rapportages geheim en dat is niet voor niets. Dat is uit respect voor de mensen die melding hebben gedaan, omdat daarmee hun privacy wordt gewaarborgd en dat wil ik respecteren naar al die mensen, zoals het hoort.’

Verbaal grensoverschrijdend gedrag

Wethouder Nevin Özütok, voorheen eerder Tweede Kamerlid en gemeenteraadslid in Amsterdam, kreeg vorig jaar oktober van de andere collegeleden te horen dat zij de relatie met haar ‘onwerkbaar’ vonden geworden. Aanleiding zouden meerdere signalen van verbaal grensoverschrijdend gedrag zijn, die het college zou hebben ontvangen en een onafhankelijk vooronderzoek daarnaar dat een extern bureau in opdracht van burgemeester Smit daarom zou uitvoeren. Het ging uiteindelijk om dertien meldingen.

Oprecht betreurenswaardig

Volgens Özütok had het college haar verteld dat het dit proces niet wilde afwachten en had het haar onder druk gezet om zelf op te stappen. Volgens burgemeester Smit zat het anders, zei hij destijds. ‘Nevin kon zich niet vinden in de wijze waarop we het onderzoek wilden aanpakken.’ Özütok wilde volledig meewerken aan het onderzoek, schreef ze op haar LinkedIn-pagina. Volgens haar moeten klachten over ongewenst gedrag ‘altijd serieus worden genomen’ en hoort daarbij een ‘zorgvuldig proces’. ‘Dat het college het proces niet wilde afwachten noemde ze ‘oprecht betreurenswaardig. ‘Dit doet geen recht aan zorgvuldig omgaan met klachten.’

Geen onafhankelijke opdrachtgever

Maar afgelopen januari staakte Özütok haar medewerking aan het vooronderzoek, dat moest uitwijzen of een diepgravend integriteitsonderzoek nodig zou zijn, toen duidelijk werd dat ze het rapport niet mocht inzien, enkel als zij vooraf beloofde erop te reageren. Anders mocht ze alleen de conclusie zien. Volgens de burgemeester zou Özütok ook ‘context, onderbouwing en duiding’ krijgen. Maar Özütok vond de burgemeester ook geen onafhankelijke opdrachtgever, omdat hij in een openbare raadsvergadering had gezegd dat hij ‘zich slecht kon voorstellen’ dat er niks aan de hand zou blijken te zijn. Özütok wilde dat Smit terug zou treden als opdrachtgever, maar die weigerde dat, ‘omdat ik geen enkele bemoeienis heb met het vooronderzoek’. Smit gaf overigens de opdracht voor twee vooronderzoeken. De tweede was om een melding van Özütok zelf. Volgens hem ging dat over ‘racisme, discriminatie en uitsluiting’, maar volgens Özütok over ‘problemen in de organisatiedynamiek tussen bestuur en ambtelijke organisatie’.

Geen grond voor onderzoek

Uiteindelijk trad Özütok in december af. Ze zat al ziek thuis sinds de ‘onwerkbare relatie’ werd uitgesproken, maar besloot enkele uren voor drie coalitiepartijen (Samen Lokaal, CDA en D66) een motie van wantrouwen tegen haar wilden indienen, te vertrekken. Volgens fractievoorzitter Kelly Uiterwijk van Vrij! Beverwijk zakte de coalitie met de poging om de zieke wethouder weg te sturen door een ‘morele ondergrens’, tekende het Noordhollands Dagblad op. Afgelopen februari mochten Özütok en haar advocaat de conclusie van het vooronderzoek inzien. Daaruit bleek dus dat er geen grond was voor verder integriteitsonderzoek. Die conclusie werd echter niet naar buiten gebracht door de gemeente, omdat het onderzoek niet openbaar zijn.

Excuses op zijn plaats

Van Özütok mogen de conclusies wel openbaar worden. ‘De voorbarige uitlatingen en het besluit van het college om de samenwerking op te zeggen hebben mij geschaad - mijn goede naam, mijn inkomen en mijn juridische kosten. Daar waar mensen geen blaam treft, zijn excuses op zijn plaats’, liet ze aan het Noordhollands Dagblad weten. Burgemeester Smit noemt het proces daar ‘gevoelig, maar noodzakelijk’. Volgens hem ging het onderzoek niet om ‘een oordeel over het handelen van de wethouder’, maar om ‘de signalen inhoudelijk nader te analyseren, te verduidelijken en waar mogelijk te concretiseren’. Hij neemt het advies over om geen nader onderzoek in te stellen.

Aankopen van vastgoed

In een interview in het Noordhollands Dagblad vorige week doet Özütok een boekje open over de gang van zaken rond haar vertrek, waarop de burgemeester in de laatste raadsvergadering dus toch weer werd bevraagd. In het interview memoreert Özütok een moment waarop ze een ambtenaar terugfloot. ‘Ik ging terug met een plan en zei: “Jullie interpretatie van deze wet is niet correct”. Dat gaf blijkbaar irritatie.’ Volgens Özütok wilde ze de raad vooraf meenemen in plannen, niet achteraf. ‘Door mijn opvatting ontstond een zakelijk verschil van mening binnen de organisatie.’ Ambtenaren zouden al met ondernemers praten over het aankopen van vastgoed, terwijl de wethouder nog de wetten en regels aan het uitzoeken was. ‘Dat kan niet. Het voelde als veronachtzaming van mijn positie als wethouder.’

‘Rapport moet openbaar worden’

Of de meldingen daarover gaan, weet ze niet, maar ze weet wel dat de meldingen pas kwamen, nadat ze eind zomer 2025 een ambtenaar hierop had aangesproken op een ‘directe’ manier. Die persoon viel niet direct onder haar. Als ze mensen ‘direct’ heeft aangesproken, dan heeft ze ook excuses aangeboden, zegt ze in het interview. ‘Ik ben te allen tijde bereid om op mezelf te reflecteren. Als die persoon vervolgens zegt dat het afgehandeld is, dan weet ik niet wat ik nog meer had kunnen doen.’ Inmiddels heeft haar advocaat de gemeente aansprakelijk gesteld voor de geleden schade. Özütok wil dat de conclusie en het rapport openbaar worden. ‘Het gaat over mij. Ik heb mijn werk naar eer en geweten gedaan. Ik heb niks te verbergen.’