‘De beelden uit Overasselt staan ons nog vers op het netvlies. Gemaskerde zware criminelen die met maskers door de straten lopen’, zegt Tweede Kamerlid Claire Martens-America in het debat op 8 september. Het VVD-Kamerlid vervolgt: ‘Burgemeesters die terecht aangeven dat ze wellicht niet alles in huis hebben om ervoor te zorgen dat wij veilig kunnen blijven’. Daarom dient Martens een motie in met de oproep burgemeesters de mogelijkheid te geven sneller woningen te sluiten. Ook moet het mogelijk worden voor burgemeesters om woningen permanent te sluiten. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde gister voor deze motie.
Tweede Kamer: Burgemeester mag sneller woningen sluiten
Tweede Kamer neemt motie aan waarin opgeroepen wordt burgemeesters meer bevoegdheden te geven voor het sluiten van woningen.
De bal ligt nu bij de regering om die mogelijkheden voor burgemeesters al dan niet uit te breiden. Hoe dat juridisch ingekaderd moet worden en welke specifieke omstandigheden aan een permanente sluiting ten grondslag liggen, wordt niet in de motie benoemd. Het is dus afwachten hoe dit er in de praktijk uit gaat zien.
Huidige bevoegdheden
Sinds de jaren 90 hebben burgemeesters de bevoegdheid om panden te sluiten. In 2024 is de wettelijke ruimte hiervoor al uitgebreid. Bijvoorbeeld als woningen doelwit zijn van zwaar geweld zoals explosies of schietpartijen. Sindsdien worden wekelijks woningen gesloten, schreef Trouw eerder dit jaar. ‘Sinds de wetswijziging sluiten burgemeesters drie keer zo vaak een pand op basis van de Gemeentewet. In 2023 gebeurde dat 46 keer, een jaar later 160 keer.'
Burgemeesters of rechters?
Niet alle deskundigen zijn van mening dat die bevoegdheid tot het sluiten van panden bij burgemeesters moet liggen. Rechters zouden volgens hen over zo’n besluit moeten gaan. Volgens de Rotterdamse advocaat Angelique Bhagwandin gaan burgemeesters regelmatig af op ad hoc opgestelde politiereportages. ‘En die kloppen vaak van geen kant’, zegt de advocaat tegen Trouw. ‘Op het moment van sluiten weet de burgemeester vaak nog niet wat er speelt.’
Michel Vols, hoogleraar openbare-orderecht in Groningen, zegt dat ‘het schuurt op veel vlakken’. Volgens de hoogleraar kunnen bewoners zelfs permanent dakloos raken. ‘Het is mogelijk dat je uit je woning wordt gezet, terwijl je er niets mee te maken hebt’, laat hij weten aan de krant.
‘Burgemeester sluit niet zomaar een pand’
Maar hoogleraar Vols snapt ook de wens van burgemeesters tot een ruimere sluitingsbevoegdheid: ‘Ze zaten met de handen in het haar’. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters stelt in Trouw dat ‘een burgemeester niet zomaar een pand sluit’.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.