Lisse komt met een jongerenstembureau

In de gemeente Lisse wordt met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 een stembureau volledig gerund door jongeren tussen de 18 en 24 jaar. Ook in Lisse is er sprake van vergrijzing van medewerkers van stembureaus, dus doet de gemeente meer om de instroom van jongeren te vergroten.

Bord met QR-code

De gemeente zet actief communicatiemiddelen in om jongeren te bereiken, laat een woordvoerder weten. ‘Zo plaatsen we bij de uitgang van stembureaus een bord met QR-code waarmee geïnteresseerden zich direct kunnen aanmelden. Dit blijkt vooral jonge mensen aan te spreken.’ Ook wil de gemeente kennisoverdracht stimuleren door ervaren (oudere) stembureauleden hun ervaring te laten delen met jongere collega’s. ‘Dit draagt bij aan kwaliteit en continuïteit.’

Vergrijzing onder stembureauleden

De gemiddelde leeftijd van stembureauleden in Nederland stijgt immers, bleek onlangs uit een rondgang van het ANP langs 200 gemeenten. Ook in Lisse is het grootste deel van de stembureauleden ouder dan 50 jaar, wat wijst op vergrijzing. Van de 350 stembureauleden zijn er 56 jonger dan 30 jaar (waarvan negentien jonger dan 25 jaar). ‘En hierbij zijn de tien leden van het jongerenstembureau inbegrepen. Eén daarvan was eerder actief, de overige zijn nieuw.’ Maar er zijn maar liefst 148 leden tussen de 50 en 70 jaar en 75 zijn er ouder dan 70 jaar.

Stem jongere te weinig gehoord

De gemeente merkt ook dat verkiezingen vaak plaatsvinden en de werkdagen lang en soms zwaar zijn, wat vooral voor oudere stembureauleden belastend kan zijn. ‘Juist daarom zetten we er bewust op in om het aandeel jongere stembureauleden verder te vergroten.’ Eerder vroeg de burgemeester al aandacht voor de participatie van jongeren. Daaruit kwam het idee van het jongerenstembureau voort. ‘De stem van jongeren wordt nog te weinig gehoord in belangrijke politieke en bestuurlijke besluiten.’

Zelf stembureau aankleden

Lisse ging daarom langs het Fioretti-college, de enige middelbare school, om jongeren te betrekken bij besluiten over hun toekomst. Ook de gemeenteraad van Lisse speelt hier een rol in, onder meer vanuit de bedoeling om te werken aan actief burgerschap van jongeren. Naar inspiratie uit de Haagse Schildersbuurt besloot de gemeente om bij de gemeenteraadsverkiezingen een pilot te organiseren met een jongerenstembureau. ‘Jongeren mogen zelf het stembureau aankleden met niet-stem-beïnvloedende materialen én mogen zelf reclame maken om in hun stembureau te komen stemmen.’

Andere aanvliegroute

De belangstelling van jongeren bleek voldoende om één stembureau helemaal door jongeren te laten draaien. Wat wel een uitdaging is, dat jongeren niet zover van tevoren iets willen vastleggen in de agenda of niet goed kunnen overzien of zij op dat moment bijvoorbeeld tentamens hebben. ‘Er is dus een andere aanvliegroute nodig dan op een regulier stembureau met meer tijd om te werven. Gelukkig zien we dat dit kan en succesvol is.’ De motivatie van jongeren om mee te doen lag in hun interesse in de politiek, maar ook in nieuwsgierigheid naar het proces. ‘En het is een mooie manier om een zakcentje bij te verdienen.’

Uitbreiding bij succes

Of er sprake is van een eenmalig initiatief of dat er vaker jongerenstembureaus in Lisse gaan opduiken valt nu nog niet te zeggen, aldus de woordvoerder. ‘Uiteraard kunnen we dit pas bepalen na de evaluatie, maar dit is zeker wel de inzet van deze pilot geweest.’ Verder is het zo dat de werkorganisatie HLT-samen naast de gemeente Lisse ook voor de gemeenten Hillegom en Teylingen werkt. ‘Bij succes zullen we dit zeker ook voorstellen in de andere twee gemeenten.’