Leusden legt nepagent last onder dwangsom op

Met het opleggen van een last onder dwangsom wil burgemeester Gerlof Bouwmeester van de gemeente Leusden nepagenten afschrikken. ‘Door de nepagenten wordt het vertrouwen in de politie en andere hulpdiensten ondermijnd. Dat kan grote gevolgen hebben.’

Topje van de ijsberg

De afgelopen week ging het om zes meldingen, zegt Bouwmeester. ‘En dat is het topje van de ijsberg, want mensen vinden het moeilijk om te melden.’ De burgemeester wil daarom nog meer de doelgroep bereiken en (vooral) ouderen waarschuwen voor de oplichtpraktijken. ‘Er is sprake van een enorme toename. Ze worden er steeds beter in. We zeggen ook: echte agenten dragen een vuurwapen en hebben pepperspray. Let daarop. En bel de meldkamer. Eén nepagent is onlangs opgepakt en kon daarom de last onder dwangsom worden opgelegd. ‘Een aanvullende maatregel op de strafrechtelijke aanpak’, verduidelijkt Bouwmeester. ‘Als je dit doet, dan kun je dat verwachten.’

Bestuursrechtelijke maatregel

Een last onder dwangsom wordt normaal gesproken ingezet bij drugshandel, zwaar overlastgevend gedrag of bij de vondst van inbraakwerktuigen en natuurlijk volgt er nog strafrechtelijke vervolging van de verdachte, maar dit is de eerste bestuursrechtelijke maatregel. Voor het inzetten van deze maatregel werd Bouwmeester bijgestaan door het Regionale Informatie en Expertisecentrum (RIEC). ‘Het moet goed op papier staan. De politie levert het proces-verbaal en op basis van de feiten kan ik de bestuursrechtelijke maatregel opleggen.’

Gemeenten informeren elkaar

De exacte hoogte van de dwangsom mag Bouwmeester niet noemen, maar de ‘range’ ligt tussen de 2.000 en 4.000 euro per feit met een maximum van 10.000 euro. ‘Daarna gaan we de dwangsom verbeuren.’ Er wordt een brief verstuurd aan de verdachte als er voldoende feiten beschikbaar zijn. ‘Voor de bestuursrechtelijke aanpak moet ik iets aannemelijk maken en dus niet wettelijk overtuigend te bewijzen. Wel kan de verdachte beroep instellen.’ De vraag is of de oplichters niet gewoon uitwijken naar een andere gemeente, het zogenoemde ‘waterbedeffect’. Bouwmeester vertelt dat hij hierover nog geen afspraken heeft gemaakt met omliggende gemeenten of in de veiligheidsregio. ‘Het is niet de bedoeling hen ergens anders heen te sturen. We informeren elkaar binnen het basisteam politie in Zeist, Bunnik, Woudenberg en Leusden. We gaan het er absoluut over hebben in de veiligheidsregio. Daarnaast rolt de RIEC dit idee ook bestuurlijk uit.’

Kwetsbare doelgroep

De belangrijkste reden om de maatregel in te zetten is voor Bouwmeester dat door de nepagenten het vertrouwen in de politie en andere hulpdiensten wordt ondermijnd. ‘Dat kan grote gevolgen hebben.’ Daarbij gaat het om een kwetsbare doelgroep. ‘Ze nemen spullen met een grote emotionele waarde mee, dat is verschrikkelijk.’ Hij benadrukt dat de maatregel aanvullend is. ‘Ik hoop dat het een afschrikwekkende werking heeft.’ Hij sluit niet uit dat de maatregel ook wordt ingezet voor babbeltrucs, waarin mensen zich niet als nepagent voor maar als van een andere instantie voordoen. ‘Je moet het per keer bekijken. Nu gaat het om zich voordoen als een hulpdienst. Je moet steeds weer nieuwe antwoorden vinden. Ik wil onze inwoners graag veilig houden.’

Online gebiedsverbod

Ook jongeren zijn vaak slachtoffer van oplichting, schreef demissionair minister van Justitie en Veiligheid, Foort van Oosten, onlangs aan de Kamer. Maar dan gebeurt het vaker online met niet-geleverde elektronica, niet-bestaande ticketsites, datingfraude of beleggingsfraude. Is dat ook bestuursrechtelijk aan te pakken? Bouwmeester wijst op het online gebiedsverbod dat de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma oplegde aan een man na een digitale oproep tot ordeverstoring. Dat werd van tafel geveegd door de rechter. ‘Dat begrijp ik nog steeds niet. Het gaat om een nieuwe dimensie, maar ook om dezelfde vergrijpen: zedenzaken, oproepen tot geweld, oplichting en doxing. We moeten die wetgeving snel aanpassen.’