Publiekscampagne tegen nepagent effectief

De ruim 500 aanhoudingen van nepagenten in het afgelopen jaar zijn deels te verklaren door de publiekscampagne op Omroep MAX. Dat schrijft demissionair minister Foort van Oosten van Justitie en Veiligheid. Het aantal aanhoudingen lag in 2025 vier keer zo hoog als in 2023 en er zijn ruim tienduizend incidenten met nepagenten geregistreerd.

112 bellen

In de publiekscampagne werd uitgedragen om actief het alarmnummer 112 te bellen en te verifiëren of er nepagenten aan de deur staan. Sinds de campagne wordt 112 vaker hierover gebeld. ‘Dat kan het hoge aantal aanhoudingen (deels) verklaren’, aldus Van Oosten. De politie zet meer in op heterdaad bij meldingen over nepagenten, waardoor vaker succesvol kan worden opgespoord, met name nepagenten die aan de deur staan.

Zwaarder straffen onderzocht

Van Oosten noemt het zorgelijk dat het aantal incidenten met nepagenten stijgt. De demissionair minister onderzoekt ook of oplichting in eigen woning door nepagenten zwaarder kan worden bestraft. Van Oosten vindt het van belang dat de politie doorgaat met bewustwordingsacties bij groepen die vaak slachtoffer worden van nepagenten, zoals ouderen én jongeren. Ouderen zijn vaak doelwit, omdat ‘autoriteit’ voor hun een grote rol speelt, schrijft Van Oosten. Ook hebben ze vaak vermogen in huis, net als sieraden en kunst. Ook jongeren worden vaak slachtoffer van deze criminelen, maar eerder online met niet-geleverde elektronica, niet-bestaande ticketsites, datingfraude of beleggingsfraude.

Campagne geslaagd

Afgelopen najaar heeft een onderzoeksbureau de effectiviteit van de publiekscampagne met Omroep MAX van afgelopen zomer, gericht op ouderen van 70+, geëvalueerd. Doel van de campagne was bewustwording en handelingsperspectief bij senioren vergroten als ze met nepagenten te maken krijgen. De campagne slaagt hierin, aldus Van Oosten. 70-plussers die de campagne hebben gezien, geven ook vaker aan direct 112 te bellen. Het landelijk protocol #digitp, waarbij er bij meldingen van digitale criminaliteit zoveel mogelijk politiemensen naar een melder toegaan, zorgt verder voor snellere en betere hulp aan slachtoffers op het moment dat zij die het meeste nodig hebben.

Schaamte-element hardnekkig

Toch bevestigt Van Oosten de opmerking van CDA-Kamerlid Jeltje Straatman, die hem vragen over het toenemend aantal aanhoudingen van nepagenten stelde, dat het schaamte-element ‘helaas zeer hardnekkig is’. ‘Zowel in het contact met slachtoffers als in berichtgeving (zoals campagnes) probeert de politie te benadrukken dat schaamte begrijpelijk is, maar niet nodig, en dat dit iedereen kan overkomen.’ Volgens Van Oosten is dit een ‘culturele verandering’ in hoe de maatschappij naar deze criminaliteit en de slachtoffers kijkt ‘en zal die dus blijvend aandacht nodig hebben’.