Drinkwaterkoepel Vewin liet vorig jaar weten een verbod te willen op PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen, net zoals Denemarken heeft doorgevoerd. Kort hiervoor pleitten ook al de overheidskoepels IPO en VNG voor een onderzoek naar PFAS-loze alternatieven.
PFAS-houdende pesticiden lijken te gaan verdwijnen
Toezichthouder Ctgb gaat toegelaten middelen nu zelf opnieuw tegen het licht houden. Iets wat Vewin, IPO en VNG ook willen.
Inmiddels lijkt de kans groot dat de koepels op hun wenken bediend gaan worden. Dat blijkt uit een nieuwe brief van het toezichthoudende College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) aan demissionair landbouwminister Femke Wiersma.
Tegen het licht
Wakker geschud door het Deense verbod, en door gegevens van het Deense Geologische Onderzoeksinstituut, raadt het Ctgb de landbouwsector aan te onderzoeken wat de impact zal zijn als deze PFAS-houdende pesticiden van de markt zijn verdwenen. Het Ctgb gaat namelijk 46 toegelaten gewasbeschermingsmiddelen opnieuw tegen het licht houden. De bedoeling is te kijken wat voor Nederland de milieu-effecten zijn van het afbraakproduct trifluoroazijnzuur (TFA), dat overigens ook vrijkomt bij koelvloeistoffen en medicijnen.
Eerder wilde de toezichthouder wachten op een Europese herbeoordeling. Maar dat gaat niet snel genoeg. Daarom vindt de Ctgb het ‘niet verantwoord om het reguliere Europese proces af te wachten’.
Sterke aanwijzingen
Inmiddels zijn er pilotberekeningen gedaan, die ‘sterke aanwijzingen’ geven ‘dat ook in Nederland toegelaten middelen op basis van de genoemde stoffen niet langer aan de toelatingseisen voldoen’. Dat alleen is onvoldoende voor een verbod. Eerst moet gekeken worden of ook in Nederland deze gewasbeschermingsmiddelen zorgen voor overschrijding van grondwaternormen. ‘Voor toepassingen die niet aan deze norm voldoen, zal de toelating worden ingetrokken of aangepast.’
Een klein deel
PFAS-pesticiden vormen slechts een klein deel van het totaal aan gewasbeschermingsmiddelen in Nederland. Het aandeel groeide van 1,5 procent in 2021 naar 3,6 procent naar 2023. Uit nieuwe cijfers van het CBS blijkt dat in 2024 22 procent minder gewasbeschermingsmiddelen gebruikt werden dan in 2020.
Het gebruik van PFAS-pesticiden per hectare is het hoogst in de glastuinbouw, bij de teelt van gerbera's, rozen en chrysanten. Daarna volgen bladplanten, paprika’s, tomaten en komkommers. Kijkt men naar de totale arealen, dan is het gebruik veruit het hoogst bij consumptie- en pootaardappelen, bij wintertarwe, suikerbieten en maïs, en bij de teelt van tulpen en lelies. Deze gegevens komen uit een rapport van eind vorig jaar, dat in opdracht van meerdere provincies is uitgevoerd.
In 2028
De toezichthouder wil eind april 2028 een besluit hebben genomen, net als Zweden en Noorwegen. Volgens de Ctgb is die tijd niet alleen nodig voor onderzoek, maar ook vanwege de regelgeving: Denemarken kon op een kortere termijn tot een verbod komen dankzij nationale wetgeving die Nederland niet heeft.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.