Kabinet evalueert: Blijft gemeente de baas over de zondag?

Het kabinet gaat op korte termijn de Winkeltijdenwet (Wtw) evalueren om te kijken of het nodig is de gemeentelijke bevoegdheden voor het bepalen van de lokale openingstijden aan te passen. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of het wenselijk is dat gemeenten nu bepalen dat winkels op zondag open mogen. Anderzijds wordt ook gekeken naar de optie om de Wtw in zijn geheel in te trekken, zodat gemeenten volledig hun eigen winkeltijdenbeleid kunnen bepalen.

Huidige regels

Op dit moment mogen volgens winkeliers volgens de Wtw niet open op zon- en feestdagen, en op werkdagen niet in de nacht tussen 22 uur en 6 uur. Gemeenten kunnen vervolgens een ontheffing verlenen om toch toe te staan dat winkels op andere tijden en op zondag open gaan. Gemeenten mogen momenteel geen eigen beleid voeren als het gaat om de openingstijden van winkels tussen 6 uur en 22 uur op werkdagen.

Evaluatie

Op verzoek van de Tweede Kamer gaat het kabinet dit jaar een evaluatie uitvoeren om te kijken of de Wtw goed werkt. Demissionair minister Vincent Karremans laat in een brief aan de Kamer weten dat onder andere zal worden gekeken naar consumentengedrag in het kader van zon- en feestdagen, de mogelijkheid van het loslaten van het openingsverbod op zon- en feestdagen. Dat betekent dat de bevoegdheden die gemeenten nu hebben mogelijk gewijzigd zullen worden.

Vier opties, aan volgend kabinet

Karremans schetst vier opties voor een mogelijke wijziging van de Wtw, maar benadrukt dat hij geen voorschot wil nemen op de besluitvorming hierover. Het volgende kabinet moet daarover een afweging maken. Ook zegt hij dat er vooralsnog geen aanleiding is om te denken dat de huidige regels uit de Wtw voor problemen zorgen. ‘Dat zal moeten blijken uit de evaluatie.’ Dat gezegd hebbende zouden alle opties die het kabinet overweegt grote invloed hebben op de bevoegdheden van gemeenten.

Verbod op zondag intrekken

Zo kijkt het kabinet naar de optie om het landelijk verbod op zondag in te trekken en daarmee de bevoegdheden van gemeenten te beperken. Winkeliers zouden dan overal open mogen op zondag, en de gemeente kan dit niet verbieden. Een tweede optie die minder ingrijpend is, is het intrekken van het landelijk verbod op zondag, maar gemeenten wel de mogelijkheid geven om regels te stellen over openingstijden van winkels op zondag. Eigenlijk verandert daarmee enkel de systematiek van de wet om van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits’.

Volledige zeggenschap bij gemeenten?

Optie drie is het toevoegen van gronden waarin een gemeente verplicht individuele ontheffing moet verlenen. Zo kan bijvoorbeeld worden opgenomen dat gemeenten een individueel verzoek van een winkelier voor een ontheffing om op zondag open te mogen in beginsel moeten accepteren. Dit kan dan weer gereguleerd worden, door bijvoorbeeld een maximum aantal zondag per jaar toe te staan. De laatste optie is het geheel intrekken van de Wtw. Dat betekent dat alle verboden komen te vervallen en dat gemeenten geheel zelf de openingstijden mogen bepalen, dus ook op werkdagen.

De evaluatie van de Wtw wordt nog voor de zomer naar de Kamer gestuurd.