De conclusie over drinkwater van de Raad voor de Leefomgeving bereikte het grote publiek. Eindelijk, zeggen wij. In onze provincies ondervinden we door netcongestie wat er gebeurt als vraag en capaciteit van basisvoorzieningen uit balans raken. De parallel met drinkwater is duidelijk. Daarom is het tijd voor actie en pleiten wij voor vijf doorbraken om ‘drinkwatercongestie’ te voorkomen.
Kom nu in actie tegen ‘drinkwatercongestie’
Kranten en LinkedIn stonden vol berichten: zonder ingrijpen nu hebben we straks niet genoeg drinkwater.
Gemiddeld gebruiken Nederlanders zo’n 130 liter drinkwater per dag. Het scheelt een slok op een borrel wanneer we dat terugbrengen naar 100 liter. Naast een stevige gedragscampagne is het Rijk aan zet voor het aanpassen van wet- en regelgeving, zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving. Wat ons betreft moet de vrijwilligheid rond drinkwaterbesparing eruit. Waterzuinig bouwen, geen drinkwater meer door de wc: dat heeft echt impact.
Water is een basisvoorziening en we moeten er zuiniger mee omgaan. In gemeenten met grotere huizen en tuinen zien we dat het drinkwaterverbruik aanzienlijk hoger ligt dan in stedelijke gebieden. Dit toont aan dat vooral luxegebruik, zoals het vullen van zwembaden of het sproeien van grotere tuinen, het beschikbare drinkwater onder druk zet. Daarom pleiten wij voor een laag ‘basistarief’ voor normaal huishoudelijk gebruik en een hoger ‘comforttarief’ voor overmatig of luxegebruik. Maatregelen die grootverbruik ontmoedigen, zijn volgens ons logisch en noodzakelijk. Ons gedrag doet ertoe.
Niet voor niets wordt water ons ‘blauwe goud’ genoemd: zonder schoon water geen leven
Niet voor niets wordt water ons ‘blauwe goud’ genoemd: zonder schoon water geen leven. Vervuilende stoffen die niet in het grond- en oppervlaktewater horen, moeten er zo min mogelijk in terechtkomen. Dat helpt om de kosten voor zuivering beheersbaar te houden. Toch treffen we steeds vaker chemische stoffen zoals PFAS en bestrijdingsmiddelen aan in ons grond- en oppervlaktewater. De huidige regelgeving is niet strikt genoeg om schone drinkwaterbronnen te garanderen. Daarom pleit het IPO voor een Europees PFAS-verbod. Een aanpak is ook nodig om andere vervuilende stoffen te weren.
Wij zien dat de afstand tussen Den Haag en de drinkwatervoorziening te groot is. Hierdoor zijn drinkwater en de drinkwatervoorziening te lang een ondergeschoven kindje geweest. Provincies en drinkwaterbedrijven kunnen het niet alleen. Rijksregie om doorbraken te forceren, wetgeving aan te passen én te financieren is nodig, zo leert ook de netcongestie ons. De nationale strategie die de Rli adviseert, moet er snel komen.
Nieuwe drinkwaterprojecten duren vaak jaren door uitgebreide planning en vergunningprocedures. Mede daarom is in Utrecht de Drinkwaterraad opgericht en is in Overijssel een stevige drinkwaterstrategie opgezet met een eigen wateraanpak om processen te versnellen. Grote projecten, zoals pijpleidingen in Overijssel en de nieuwe winning WAAG, zijn cruciaal om de drinkwatervoorziening veilig te stellen. Projecten verlopen traag door complexe procedures.
De energietransitie stokt omdat de ruimte in het systeem op is. Bij drinkwater zien we dezelfde spanning ontstaan. Het wringt en er is geen tijd te verspillen. Wij zeggen: aan de slag!
Martijn Dadema, gedeputeerde provincie Overijssel & Has Bakker, gedeputeerde provincie Utrecht
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.