Gelders protest tegen project van Ruimte voor de Rivier

Al sinds jaar en dag wordt een gebied tussen de Gelderse stad Nijmegen en de rivier de Maas gezien als een mogelijke overstromingsplek in tijden van hoogwater. Maar regionaal en lokaal ligt dit idee nogal gevoelig vanwege de mogelijke grote gevolgen voor inwoners, natuur en landbouw. De Gelderse gemeente Wijchen en Heumen hebben nu opnieuw een protestbrief geadresseerd aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W). Dat schrijft Omroep Gelderland, die deze brief in handen zegt te hebben. De gemeenten zouden daarin spreken van een ‘enorme impact’, en: ‘Dit raakt de belangen van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en de gemeente zelf.’

Een quickscan

Reden voor de huidige bezorgdheid bij de twee gemeenten in het diepste zuiden van Gelderland, is het feit dat vorig jaar het rijksprogramma Ruimte voor de Rivier 2.0 van start is gegaan en de twee adviesbureaus Deltares en Arcadis begin vorig jaar een zogenaamde quickscan hebben opgeleverd van de al bestaande reserveringsgebieden in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving. In hun rapport adviseren zij om het plan voor het ‘retentiegebied Wijchen’ te behouden.

Ter hoogte van de gemeente Wijchen is de Maas tamelijk smal. Het inrichten van een retentiegebied ten noorden ervan zorgt voor een ‘forse toename van de afvoercapaciteit’. De adviesbureaus blijven de potentie van dit gebied zien voor tijdelijke berging in geval van hoogwater op de Maas. Er is namelijk voldoende ruimte, en het gebied is laaggelegen.

Tegelijkertijd heeft de verwerkelijking van dit plan, zo valt in de quickscan te lezen, ‘een grote voetafdruk en vraagt [het] een omdijking van forse lengte, terwijl het de vraag is hoe dit gebied effectief te vullen en legen’. Een alternatief voor een nieuw ingericht retentiegebied kan een ‘groene rivier’ zijn, oftewel een bedijkte strook land die af en toe kan volstromen en dus ook de afvoercapaciteit vergroot.

Niet voor het eerst

Het is niet de eerste keer dat het lokale bestuur protesteert tegen de mogelijkheid dat hier een retentiegebied wordt ingericht. Ook de provincie Gelderland was in het verleden tegen. Eind 2014 diende het lokale bestuur een bezwaar in tegen het toenmalige Nationaal Waterplan. De gemeente Wijchen vond het idee toen al ‘onaanvaardbaar’. In een raadsbrief stond: ‘De maatregel is kostbaar, heeft grote gevolgen voor woonfunctie en agrarische bedrijvigheid, onderbreekt de unieke landschappelijke overgang tussen van rivierduin en vennengebied naar het rivierengebied, de benodigde dijk rondom het retentiegebied onderbreekt de landschappelijke openheid en doorbreekt de infrastructuur, tot slot is het retentiegebied lastig te verbinden met de rivier (inlaat en uitlaat).’

De provincies Gelderland en Brabant schreven destijds in hun gebiedsvisie: ‘Het retentiegebied is een gebiedsvreemd element dat veel afbreuk doet aan bestaande landschappelijke en ecologische waarden.’