Overslaan en naar de inhoud gaan

Gemeenten en Defensie botsen over oefeningen tijdens droogte

Gemeenten en Defensie botsen over de protocollen voor oefeningen in droge periodes. De staatssecretaris kijkt naar aanpassing ervan.

Brandweer bij brand in Weert
De brandweer in actie bij de Weerterheide in Limburg. De brand woedt op een militair oefenterrein. - ANP/Rob Engelaar

De protocollen van Defensie voor oefeningen in droge periodes moeten mogelijk worden aangepast. Dat verwacht staatssecretaris Derk Boswijk, die daarmee vooruitloopt op lopend onderzoek naar recente natuurbranden op en rond militaire oefenterreinen. Concrete conclusies wil hij nog niet trekken, omdat het onderzoek nog gaande is.

Open vuur

Boswijk rekent op uitkomsten op korte termijn. ‘Zodat we die protocollen up-to-date hebben voordat we weer beginnen met oefeningen met open vuur.’ Volgens hem gaat aan elke oefening een ‘hele hoop papierwerk’ vooraf, waarbij ook droogte wordt meegewogen. Het onderzoek moet uitwijzen of bestaande protocollen zijn nageleefd en of ze nog passen bij veranderende klimaatomstandigheden. ‘We gaan in Nederland helaas te maken hebben met langere droogtes’, aldus de staatssecretaris.

Stoppen niet aan de orde

Sinds donderdag gelden extra maatregelen binnen Defensie vanwege de droogte. Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim meldde dat pyrotechnische middelen, munitie die veel hitte verspreidt en kookactiviteiten tijdelijk zijn stilgelegd. ‘We hebben afgeschaald met alles wat hitte veroorzaakt.’ Tegelijkertijd benadrukt de generaal dat stoppen met oefenen niet aan de orde is. ‘We moeten blijven oefenen om klaar te zijn voor crises en het opleiden van onze mensen.’

Ongeloof

Die opstelling stuit op kritiek van lokale bestuurders. Burgemeester Raymond Vlecken van Weert (Limburg) is verbaasd over het standpunt dat Defensie inneemt als het gaat om de oefeningen in natuurgebieden en branden die daar zijn ontstaan, zei hij vrijdag op Radio 1. Donderdag zei generaal Onno Eichelsheim dat het niet nodig is te stoppen met oefeningen zolang het droog is in natuurgebieden. Bij Weert was donderdag een grote natuurbrand.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

‘Je zou mijn gezicht en gelaatsuitdrukking vol ongeloof hebben moeten zien’, aldus Vlecken over het moment dat hij de uitspraken van Eichelsheim hoorde. ‘Daar moet nog eens heel goed over worden nagedacht’, reageerde hij op het standpunt van Defensie.

Volgens Vlecken zijn omwonenden en ondernemers in zijn gemeente geraakt door de branden en ziet hij met verwondering dat Defensie blijft dooroefenen. ‘Ik ga hierover in gesprek met de staatssecretaris, hoewel ik heb begrepen dat de boodschap vanuit Defensie al iets is bijgesteld’, aldus Vlecken op Radio 1. Vrijdagochtend zei staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk dat protocollen over oefeningen in droge periodes moeten worden aangepast, zonder details te geven.

Dat Kempen Airport Defensie waarschuwde voor het gevaar van natuurbranden zegt Vlecken wel te begrijpen omdat je ‘risico's goed moet inschatten’, zei hij. Verder kon hij niet ingaan op het vliegveld, dat moest worden ontruimd wegens de brand, omdat de luchthaven niet in de gemeente Weert ligt.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Risico onderschat

Ook elders klinkt kritiek. Burgemeester René Verhulst van Ede stelt dat Defensie het risico op natuurbranden onderschat en protocollen moet aanscherpen. In zijn gemeente gingen eerder grote stukken natuur verloren na oefeningen. ‘Ik denk dat het risico zo hoog is dat je bij dit soort dagen niet op hei en gras oefent, maar op een plek waar het misschien wel kan.’

Daarnaast waarschuwde Kempen Airport Defensie vlak voor een grote brand in Budel nog voor de risico’s. Volgens een woordvoerder wordt er de laatste tijd intensiever geoefend met explosieven en munitie. ‘Wij roepen al maanden dat het fout kan gaan.’

Hoogste waarschuwingsniveau

De brandweer hanteert inmiddels in het hele land het hoogste waarschuwingsniveau (fase 2), wat duidt op een verhoogd risico op natuurbranden. Die kunnen volgens de brandweer gemakkelijk ontstaan, bijvoorbeeld door peuken of droog tuinafval.

Boswijk noemt de recente branden ‘een situatie die wij het liefst niet zien’, maar spreekt tegelijkertijd waardering uit voor de inzet van hulpdiensten. ‘Ook de samenwerking met Defensie ging erg goed.’ De uitkomsten van het onderzoek moeten duidelijk maken of en hoe de protocollen worden aangescherpt.

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Begrijp je hoe je effectief kunt navigeren in een politiek gevoelig krachtenveld? Ontwikkel je sensitiviteit en maak meer impact met je adviezen.

schrijf u vandaag nog in

Reacties: 1

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Hielco Wiersma

Het is natuurlijk absurd dat defensie natuurgebieden in brand schiet in plaats van oefeningen wat uit te stellen. Snel ingrijpen, gewoon beter opletten en waar nodig protocollen z.s.m. aanpassen.

Op 1 mei 2026, 14:11

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in